Mergen Demo Haber Merkezi 13/60
İçeriğe geç
Uzun okuma: Çay bahçelerinde üç kuşak kadın ve değişen yayla hayatı
ToplumUzun Okuma

Uzun okuma: Çay bahçelerinde üç kuşak kadın ve değişen yayla hayatı

Büyükanne, anne ve kız; aynı yamaçlarda çay toplayan üç kuşak kadının hikâyesi. Bir hasat mevsimini onlarla birlikte geçirdik.

Elif YalçınYazı İşleri Müdürü
12 dk7,7B0
İçindekiler
  1. Şafakta başlayan mesai
  2. Büyükannenin hatırladıkları
  3. Torunun hayalleri
  4. Öne çıkan noktalar

Karadeniz'in dik yamaçlarında güneş henüz doğmadan çay bahçelerine çıkan kadınlar, yüzyıllık bir emeğin taşıyıcıları. Bu uzun okumada, aynı aileden üç kuşak kadının hasat mevsimini birlikte geçirdik. Yetmiş yaşındaki Fatma Hanım, gençliğinde çayın sırtta taşındığı yılları anlatırken, kızı makineli hasadın getirdiği değişimi, torunu ise üniversite hayalini anlatıyor. Değişen iklim koşulları, hasat zamanlarını ve ürünün kalitesini de etkilemeye başlamış. Hikâyeleri, kırsaldaki kadın emeğinin görünmeyen ağırlığını ve dönüşümünü gözler önüne seriyor.

Şafakta başlayan mesai

Şafağın ilk ışığı yamaçlara vurmadan önce, evin mutfağında üç kuşağın sabahı başlıyor. Büyükanne Fatma Hanım sobayı yakıyor, anne demliği hazırlıyor, genç kız ise tek bir kısa bakışla havaya karar veriyor: Bugün çay toplanır mı? Hava açık ise sabah beşte tepeye çıkılıyor. Eğim o kadar dik ki ilk yarım saat yalnızca yürümekle geçiyor.

Mesai, öğleden sonra ürünün tartıya götürülmesine kadar sürüyor. Üç kadının eli aynı hareketi, farklı hızlarda yapıyor: iki yaprak, bir tomurcuk. Fatma Hanım, elli yıl boyunca bu işi yaptığı için hâlâ gözü kapalı ayırt edebiliyor. Anne, yorgunluğunu belli etmemek için çalışırken şarkı mırıldanıyor. Genç kız ise tatil dönemlerinde onlara yardım ediyor ve işin ağırlığını kendi bedeninde hissettiğini söylüyor.

Şafakta başlayan mesai — Uzun okuma: Çay bahçelerinde üç kuşak kadın ve değişen yayla hayatı

Bu yamaçlar bizim alın terimizle yeşil kaldı.

Elif Yalçın

Büyükannenin hatırladıkları

Fatma Hanım gençlik yıllarını anlatırken sesi yumuşuyor. Çayın o yıllarda sırtta taşındığını, çuvalları yamaçtan indirmek için komşu kadınlarla nöbetleşe çalıştıklarını, çocukları sırtlarında ya da tarlanın kenarında bir bezin üzerinde uyuttuklarını hatırlıyor. Köyde elektrik gelmeden önceki akşamları, gaz lambasının altında yapılan sohbetleri özlemle anıyor. Anlattıkça gözleri doluyor, ama hemen kendini toparlayıp elindeki sepeti yeniden kavrıyor.

Zamanla işin biçimi değişmiş. Kolay erişilen bahçelere yollar yapılmış, hasatta makas yerine makineli aletler kullanılmaya başlanmış. Yine de dik yamaçlardaki bahçelerde el emeği vazgeçilmez. Fatma Hanım, çayın ona ekmek, torununa okul sağladığını söylüyor. Bu emeğin karşılığının hâlâ yeterince görünmediğini, kadınların gelirinin çoğunlukla ailenin ortak hesabında kaybolduğunu da ekliyor.

Torunun hayalleri

Torun, üniversite hayaliyle yaşıyor. Hasat sezonunda sabahları çaya çıkıp akşamları sınavlara hazırlanıyor. Bir mühendis ya da öğretmen olmak istiyor, ama yamaçlardan kopmak da istemiyor. Anne ve büyükannesinin anlattıklarını bir gün yazıya dökmek, belki de bu bahçelerin hikâyesini üniversitede araştırmak istiyor. Ona göre köy hayatı bir geri dönüş değil, bir başlangıç noktası olabilir.

Konu Uzun Okuma
Öne çıkanlar uzun okuma, kadın emeği, iklim krizi
Okuma süresi 12 dakika
Hazırlayan Elif Yalçın

Öne çıkan noktalar

  • Üç kuşak kadın, çay hasadında aynı yamaçta farklı hızlarda çalışıyor.
  • Büyükanne çayın sırtta taşındığı yılları, anne makineli hasadı anlatıyor.
  • Değişen yağış düzeni hasat zamanını ve ürün kalitesini etkiliyor.

Değişen iklim koşulları, kuşaklar arasındaki ortak endişe. Yağışın dağılımı bozulmuş, bazı yıllar hasat zamanı öne kayarken bazı yıllar ürün kalitesi düşmüş. Fatma Hanım, yılların deneyimiyle havanın eskisi gibi tahmin edilemediğini söylüyor. Anne ve kızı da bu belirsizliğin geleceği planlamayı zorlaştırdığını düşünüyor. Üç kadın, yaylanın ve bahçenin devamı için aynı umudu paylaşıyor.

Bu yazıyı paylaşın
Yazı İşleri Müdürü

Elif Yalçın

Gündem24'ün yazı işleri masasını yöneten Elif Yalçın, siyaset ve asayiş haberlerinde doğrulama ve sade anlatım ilkesini gözetir. Ulusal basında geçirdiği on beş yılın ardından editör kadrosunun günlük yayın akışını planlıyor.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Haber Merkezi

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.