İçindekiler
Selin Toprak, büyük şehirde çalıştığı ajans işini bırakıp doğduğu köye döndüğünde, ilk hedefi annesinin ve komşularının dokumalarına hak ettikleri değeri kazandırmaktı. Üç yıl önce kurduğu kooperatif bugün çevre köylerden onlarca kadını bir araya getiriyor. Toprak, ürünleri çevrim içi satış kanallarıyla yurt dışına kadar ulaştırdıklarını, ancak asıl kazanımın kadınların kendi gelirlerine sahip olması olduğunu söylüyor. Söyleşimizde kooperatifçiliğin zorluklarını, aile içindeki dengelerin nasıl değiştiğini ve gençlerin köye dönüşünü konuştuk. Toprak'a göre yerel üretim, kırsalın geleceği için en güçlü seçeneklerden biri.
Şehirden köye dönüş kararı
Selin Toprak, şehirdeki ajans işini bırakma kararını bir akşam annesinin dokuduğu halıya bakarken verdiğini anlatıyor. Halı, yıllarca bir sandığın dibinde, fiyatı olmayan bir hatıra olarak durmuştu. Toprak, aynı halının büyük şehirdeki bir mağazada yüksek bir fiyata satıldığını görünce, emeğin hakkını alamadığını fark etmiş. Kararı bir hafta içinde verip köyüne dönmüş.
İlk zamanlar kolay olmamış. Köyde kimse, şehirden dönen genç bir kadının kooperatif kurabileceğine inanmamış. Toprak, ilk toplantıya yalnızca üç kadının geldiğini, yarısının da bir şey söylemeden çay içip gittiğini anlatıyor. İkinci toplantıda annesine bir sipariş verdi ve halıyı satış fiyatıyla birlikte kadınların önüne koydu. Kadınlar ilk kez emeklerinin değerini rakam olarak gördü.

Annelerimiz yıllarca dokudu ama hiçbir ürünün üzerinde isimleri yoktu.
Zeynep Kara
Dokuma tezgâhından internete
Dokuma tezgâhından internete uzanan yol, kooperatifin ikinci aşaması. Toprak, ürünlerin fotoğraflarını çekmeyi, açıklamalarını yazmayı ve sevkiyatı organize etmeyi kendi üstlenmiş. Kadınlara ise ürünlerin her biri için bir hikâye kartı hazırlatmış: kimin dokuduğu, hangi desenin hangi geleneğe dayandığı, boyanın hangi bitkiden elde edildiği. Alıcılar, ürünle birlikte hikâyeyi de satın alıyor.
Çevrim içi satış, kooperatifin bazı ürünlerini yurt dışına da ulaştırdı. Toprak, siparişlerin düzensiz gelmesini, kargo ve gümrük işlemlerinin ilk zamanlar kendisini zorladığını anlatıyor. Yine de kazancın kadınların kendi hesaplarına doğrudan yatmasını, kooperatifin en önemli ilkesi olarak görüyor. Kadınların büyük kısmı ilk kez kendi adlarına açılmış bir banka hesabına sahip oldu.
Kooperatifin geleceği
Kooperatifin geleceği için Toprak üç hedef sıralıyor: Genç kadınları dokuma ve tasarım eğitimine dahil etmek, ürün çeşitliliğini artırmak ve kooperatifin yönetimini zamanla köydeki kadınlara bırakmak. Kendisini bir lider değil, bir kolaylaştırıcı olarak görüyor. Kooperatifin kararlarını ortak toplantılarda oyla aldığını, bazen hepsinin yanlış çıktığını, ama kararları birlikte aldıkları için sahiplendiklerini söylüyor.
| Konu | Röportaj |
|---|---|
| Öne çıkanlar | kadın emeği, işçi hakları, gençlik |
| Okuma süresi | 7 dakika |
| Hazırlayan | Zeynep Kara |
Öne çıkan noktalar
- Toprak, annesinin dokuduğu halının şehirdeki fiyatını görünce köye döndü.
- Kazanç, kadınların kendi banka hesaplarına doğrudan yatıyor.
- Kooperatifte kararlar ortak toplantılarda oyla alınıyor.
Aile içindeki dengelerin değiştiğini de anlatıyor. Kadınların gelirleri arttıkça ev içi kararlara katılımları da artmış. Bazı eşler başta itiraz etmiş ama zamanla kooperatifin atölyesine yardım etmeye başlamış. Gençlerin köye dönüşü konusunda ise iyimser: Çevrim içi iş imkânlarının ve yerel üretimin birleşmesinin, kırsalı yeniden çekici hale getirebileceğini düşünüyor. Söyleşi, Toprak'ın tezgâhın başında dokuduğu bir desenle sona eriyor.



































































Yorum Yap