Mergen Demo Yaşam & Tasarım 12/60
İçeriğe geç
Kitap ciltleme atölyesi: Kendi defterinizi dikmenin keyfi
Kitap & KaynakZanaat

Kitap ciltleme atölyesi: Kendi defterinizi dikmenin keyfi

Kâğıt katlamaktan sırt dikişine, karton kapaktan bez kaplamaya kadar el yapımı bir defterin nasıl ortaya çıktığını bir ciltleme atölyesinde öğrendik.

Selin DemirSağlık, Eğitim ve Yaşam Editörü
5 dk4,8B0
İçindekiler
  1. Kâğıt seçimi ve katlama
  2. Sırt dikişinin ritmi
  3. Kapak ve bitiş
  4. Öne çıkan noktalar

Kırtasiye raflarında yüzlerce defter seçeneği varken kendi defterinizi yapmak ilk bakışta gereksiz görünebilir. Ancak kâğıtları tek tek katlayıp, iğne ve iplikle dikip, kapağını kendi seçtiğiniz kumaşla kaplamak, bambaşka bir bağ kurmanızı sağlıyor. Ciltleme ustası Nermin Taş'ın atölyesinde geçirdiğimiz bir günde, basit bir dikişli defterin tüm aşamalarını öğrendik. Taş, ciltlemenin sabır ve dikkat isteyen, ama son derece dinlendirici bir uğraş olduğunu söylüyor.

Kâğıt seçimi ve katlama

Kâğıt seçimi ve katlama, ciltlemenin sessiz başlangıcı. Nermin Taş, atölyede önce kâğıdın damar yönünü öğretiyor: Kâğıdın lif yönü sayfa sırtıyla paralel olmalı, aksi halde sayfalar kolayca kıvrılıyor. Bunu anlamak için kâğıdı bükerek iki yönde direncini deniyoruz. Yön doğru olduğunda sayfa kolayca açılıyor ve düz kalıyor.

Ardından kâğıtları ikiye katlıyoruz. Katlama kemik bir tırnakla düzgünce bastırılıyor, sonra birkaç yaprak iç içe geçirilerek formalar oluşturuluyor. Taş, defterin kalınlığını formaların sayısıyla ayarlayabileceğimizi anlatıyor. Bu aşamada acele etmemek önemli; eğri bir katlama, sonraki tüm aşamalarda kendini belli ediyor ve düzeltmek zor oluyor. Bu yüzden katlama sırasında formaların kenarlarını sık sık üst üste getirip kontrol ediyoruz.

Kâğıt seçimi ve katlama — Kitap ciltleme atölyesi: Kendi defterinizi dikmenin keyfi

Kendi diktiğiniz bir deftere yazmak, kelimelere daha fazla özen göstermenizi sağlar.

Selin Demir

Sırt dikişinin ritmi

Sırt dikişinin ritmi, ciltleme atölyesinin en meditatif anı. Formalara önce iğneyle dikiş delikleri açılıyor, sonra mumlu ip ve kalın uçlu iğneyle forma forma dikiş yapılıyor. İpi çok sıkı çekmek kâğıdı yırtıyor, çok gevşek bırakmak ise defterin dağılmasına neden oluyor. Taş, sıkılığın zamanla elle öğrenildiğini söylüyor.

Dikişin düzgün ilerlemesi için ritmi bozmamak gerekiyor: delikten geçir, çek, düğümle, bir sonraki forma. Atölyedeki katılımcıların çoğu ilk formanın dikişinden sonra rahatlıyor, konuşmalar azalıyor ve odada yalnızca ipin kâğıt arasından geçerken çıkardığı ince ses duyuluyor. Taş, ciltlemeyi dinlendirici kılan şeyin bu tekrarlayan hareket olduğunu düşünüyor.

Kapak ve bitiş

Kapak ve bitiş aşamasında karton, kumaş ve zamk devreye giriyor. Karton kapaklar defterin ölçüsünden biraz büyük kesiliyor, kumaş üzerine yapıştırılıp köşeleri katlanıyor. Ardından dikili formalar kapağa yapıştırılıyor ve önce hafif, sonra ağır bir baskı altında bir gece bekletiliyor. Sabırsızlık burada kapağın kabarmasına yol açabilir; Taş, zamkın ince ve eşit sürülmesinin de en az bekleme süresi kadar önemli olduğunu hatırlatıyor.

Konu Zanaat
Öne çıkanlar el yapımı, kreatif süreç, minimalizm
Okuma süresi 5 dakika
Hazırlayan Selin Demir

Öne çıkan noktalar

  • Kâğıdın lif yönü ve düzgün katlama, defterin temelidir.
  • Sırt dikişi ritmik, sabırlı ve dinlendirici bir süreçtir.
  • Kapağı bir gece baskı altında bekletmek kabarmayı önler.

Son olarak ön sayfalar yapıştırılıp defter şekilleniyor. Kumaş seçimi ise kişinin zevkine kalmış: Keten, pamuklu ya da eski bir gömlek parçası bile olabilir. Taş, kendi diktiğimiz deftere yazdığımızda kelimelere daha çok özen gösterdiğimizi söylüyor. Gün sonunda herkes çantasında kendi defteriyle ayrılıyor; küçük kusurları, o defterin tek ve kendine özgü olmasını sağlıyor.

Bu yazıyı paylaşın

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Sağlık, Eğitim ve Yaşam Editörü

Selin Demir

Halk sağlığı, okul gündemi ve gündelik yaşam üzerine yazan Selin Demir, uzman görüşlerini okurun uygulayabileceği önerilere dönüştürmeyi hedefliyor. Gündem24'ün sağlık ve eğitim sayfalarının editörlüğünü yürütüyor.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

Demo ziyaretçi olarak oturum açılmış. Profilinizi düzenleyin. Oturum kapatılsın mı? Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir