Mergen Demo Gastronomi 17/60
İçeriğe geç
Mutfak KültürüTatlı ve Hamur İşi

Fıstıklı baklavanın sırrı: Kırk kat yufkayı ince açmanın ustalık dengesi

Usta baklavacıların tezgâhında, yufkanın ışığı geçirecek kadar ince açılmasından şerbetin döküldüğü ana kadar baklavanın yapımını görüntüledik.

Emre ÇelikDünya ve Çevre Muhabiri
7 dk14,6B0
İçindekiler
  1. Nişasta, oklava ve ince yufka
  2. Fıstık, tereyağı ve fırın
  3. Şerbetin doğru sıcaklığı
  4. Öne çıkan noktalar

Baklava, Türk tatlıcılığının en çok emek isteyen ürünlerinden biri. İyi bir baklavanın yufkaları ışığı geçirecek kadar ince, katları birbirinden ayrık, alt katı çıtır ve şerbeti hamuru boğmadan içine işlemiş olmalı. Bu dengeyi kurmak için usta baklavacılar yıllarca çıraklık yapıyor. Galeri haberimizde, otuz yıllık bir baklava atölyesinde sabahın erken saatlerinde başlayan üretimi izledik. Hamurun yoğrulmasından nişastayla yufka açılmasına, fıstığın serpilmesinden sıcak tereyağının dökülmesine ve fırından çıkan tepsilerin şerbetle buluşmasına kadar her aşamayı fotoğrafladık. Yazının sonunda evde daha kısa yoldan hazırlanabilecek bir ev baklavası tarifi de paylaştık.

Nişasta, oklava ve ince yufka

Atölyede gün, sabahın beşinde hamurun yoğrulmasıyla başlıyor. Un, yumurta, su ve bir miktar tuzla hazırlanan hamur, dinlendirildikten sonra küçük bezelere ayrılıyor. Usta baklavacı, her bezeyi nişastayla unlanmış tezgâhta ince oklavasıyla açmaya başlıyor. Nişasta, yufkaların birbirine yapışmasını önlüyor ve açılırken hamurun yırtılmasını engelliyor. Usta, hamurun kıvamının mevsime ve havanın nemine göre değiştiğini, bu yüzden her sabah hamuru eliyle kontrol ettiğini anlatıyor. Kışın biraz daha ılık su kullanıyor.

Yufkanın inceliği, ustanın yıllar içinde kazandığı bir el hassasiyetine bağlı. İyi açılmış bir yufka, arkasındaki bir gazetenin yazısını okuyabileceğiniz kadar ince olmalı. Usta, bu inceliğe ulaşmak için yufkayı oklavaya sarıp açarak, havada savurarak genişletiyor. Çıraklar ilk yıllarında yalnızca bu işi öğreniyor ve ustanın hareketlerini gözlemliyor. Atölyede bir ustanın günde yüzlerce yufka açtığını düşünürsek, bu işin ne kadar fiziksel dayanıklılık ve konsantrasyon gerektirdiği daha iyi anlaşılıyor.

Nişasta, oklava ve ince yufka — Fıstıklı baklavanın sırrı: Kırk kat yufkayı ince açmanın ustalık dengesi

Baklavayı kırk kat yapan el değil, kırk yıllık sabırdır.

Emre Çelik

Fıstık, tereyağı ve fırın

Açılan yufkalar, tereyağıyla yağlanmış tepsiye birer birer seriliyor. Yaklaşık yirmi kat alt yufka serildikten sonra, iri çekilmiş Antep fıstığı bolca serpiliyor. Ardından yine yirmi kat kadar üst yufka seriliyor ve baklava, keskin bir bıçakla baklava dilimi şeklinde kesiliyor. Kesim işlemi, pişirmeden önce yapılmalı; aksi takdirde katlar ezilir. Fıstığın kalitesi de baklavanın lezzetini doğrudan etkiliyor; usta, yeşil rengi canlı, taze ve iri çekilmiş fıstığı tercih ettiğini ve fıstığın kavrulmaması gerektiğini söylüyor.

Kesilen baklavanın üzerine kızgın tereyağı gezdiriliyor. Tereyağının sıcaklığı, yufkaların çıtır pişmesi için kritik bir öneme sahip. Tepsiler, odun ya da taş fırında altın sarısı bir renk alana kadar pişiriliyor. Usta, fırının ısısını gözüyle ve kulağıyla takip ettiğini söylüyor; tereyağının cızırtısı, baklavanın ne zaman hazır olacağını haber veriyor. Pişme süresi tepsinin büyüklüğüne ve fırının ısısına göre değişse de genellikle kırk ila elli dakika arasında sürüyor; bu süre boyunca fırın kapağı açılmıyor.

Şerbetin doğru sıcaklığı

Baklavanın en önemli sırrı, şerbet ile hamur arasındaki sıcaklık farkıdır. Fırından yeni çıkan sıcak baklavaya soğumuş şerbet dökülür; ya da tam tersi, soğumuş baklavaya sıcak şerbet. İkisinin de sıcak olması, baklavanın hamurlaşmasına ve çıtırlığını kaybetmesine neden olur. Şerbet, şeker ve sudan hazırlanır ve kristalleşmeyi önlemek için birkaç damla limon suyu eklenir. Şerbetin kıvamı da önemlidir; çok koyu şerbet baklavayı ağırlaştırır, çok sulu şerbet ise hamuru yumuşatır, bu yüzden şerbet orta kıvamda olmalıdır.

Konu Tatlı ve Hamur İşi
Öne çıkanlar baklava, tarif, baharat
Okuma süresi 7 dakika
Hazırlayan Emre Çelik

Öne çıkan noktalar

  • Nişasta, yufkaların yapışmadan ince açılmasını sağlar.
  • Baklava pişirilmeden önce kesilmeli, üzerine kızgın tereyağı dökülmelidir.
  • Şerbet ile hamurdan biri sıcak, diğeri soğuk olmalıdır.

Evde baklava yapmak isteyenler için hazır baklava yufkası iyi bir başlangıç noktası. Yazımızın sonundaki ev baklavası tarifinde, hazır yufkayla on beş katlık daha küçük bir tepsi hazırlamanın adımlarını anlattık. Usta baklavacı, evde yapılan baklavanın kusursuz olması gerekmediğini, önemli olanın şerbet ve hamur arasındaki dengeyi kurmak olduğunu söylüyor. Hazır yufka kullanırken her katı tereyağıyla yağlamayı ve yufkaların kurumaması için üzerlerini nemli bir bezle örtmeyi unutmayın; bu iki ayrıntı sonucu büyük ölçüde değiştirir.

Bu yazıyı paylaşın

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Dünya ve Çevre Muhabiri

Emre Çelik

Uluslararası gelişmeleri ve iklim haberlerini izleyen Emre Çelik, zirve ve saha muhabirliği deneyimini Gündem24'ün dünya ve çevre sayfalarında kullanıyor. Doğa koruma ve sürdürülebilir şehirler konusunda belgesel çalışmaları da yaptı.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Tuz & Biber

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.