Mergen Demo Veri Gazeteciliği 48/60
İçeriğe geç
16 Kasım 2026, Pazartesi
AnalizDünya

Avrupa’nın yaşlanan nüfusu: Göçmen işgücü olmadan bakım sistemi ayakta kalabilir mi?

Avrupa'da huzurevlerinden evde bakım hizmetlerine kadar pek çok alan, göçmen çalışanlar sayesinde ayakta duruyor. Peki bu model sürdürülebilir mi?

Selin DemirSağlık, Eğitim ve Yaşam Editörü
10 dk11,4B0
Avrupa'nın yaşlanan nüfusu: Göçmen işgücü olmadan bakım sistemi ayakta kalabilir mi?
İçindekiler
  1. Yaşlanan kıtanın bakım açığı
  2. Görünmeyen çalışanlar
  3. Göç politikalarındaki çelişki
  4. Öne çıkan noktalar

Avrupa'da ortalama yaşam süresinin uzaması ve doğum oranlarının düşmesi, bakım hizmetlerine olan ihtiyacı her geçen yıl artırıyor. Huzurevlerinde ve evde bakım hizmetlerinde çalışanların önemli bir bölümünü ise başka ülkelerden gelen, çoğu kadın göçmen işçiler oluşturuyor. Üç farklı ülkede görüştüğümüz bakım çalışanları, uzun mesailerden, düşük ücretlerden ve aile özleminden söz ediyor. Öte yandan aynı ülkelerde göçü sınırlamaya yönelik siyasi söylemler güç kazanıyor. Göç araştırmacısı Dr. Kaan Yurdakul, bu çelişkinin kıtanın önümüzdeki on yılını belirleyecek temel sorulardan biri olduğunu belirtiyor.

Yaşlanan kıtanın bakım açığı

Avrupa'nın birçok ülkesinde altmış beş yaş üstü nüfusun payı her yıl artıyor ve bakım hizmetine duyulan ihtiyaç aynı hızla büyüyor. Huzurevlerinde boş yatak yok, evde bakım için bekleme listeleri uzuyor. Aileler çoğu zaman hem çalışmak hem de yaşlı yakınlarına bakmak zorunda kaldığı için profesyonel desteğe başvuruyor, ancak bu desteğin ücreti herkesin ulaşabileceği düzeyde değil.

Bu boşluğu en çok göçmen çalışanlar dolduruyor. Görüştüğümüz bir huzurevi yöneticisi, personelinin yarısından fazlasının yurt dışında doğduğunu, onlar olmasa vardiyaların kapanamayacağını söylüyor. Ülkeler ise bu açığı yerel işgücüyle kapatmaya çalışıyor, ancak bakım mesleğine ilgi düşük. Ücretlerin ve çalışma koşullarının cazip olmaması, gençleri bu alandan uzak tutuyor.

Yaşlanan kıtanın bakım açığı — Avrupa'nın yaşlanan nüfusu: Göçmen işgücü olmadan bakım sistemi ayakta kalabilir mi?

Başkalarının annesine bakarken kendi annemi yılda bir kez görebiliyorum.

Selin Demir

Görünmeyen çalışanlar

Bakım çalışanları kalabalık bir görünmez emek ordusu oluşturuyor. Birçoğu kadın, birçoğu çocuklarını ya da kendi yaşlı ebeveynlerini memleketinde bırakmış durumda. Evde bakım yapan bir çalışan, aynı hastayla haftalarca gece gündüz kaldığını, izin günlerinin ise çoğu zaman yeni bir iş bulmakla geçtiğini anlatıyor. Bazıları sözleşmesiz çalıştığı için sağlık güvencesinden de yoksun.

Çalışma izinlerinin işverene bağlı olması da önemli bir kırılganlık yaratıyor. İşini kaybeden çalışan, kısa sürede yeni bir işveren bulamazsa ülkede kalma hakkını yitirebiliyor. Sendikalar ve sivil toplum kuruluşları bu durumun sömürüye açık bir zemin oluşturduğunu söylüyor. Bazı ülkelerde bakım çalışanları için ayrı bir meslek tanımı ve asgari standartlar yeni yeni tartışılmaya başlandı.

Göç politikalarındaki çelişki

Çelişki ortada: Bakım sistemi göçmen işgücüne dayanıyor, siyasi söylem ise göçü sınırlama vaadiyle şekilleniyor. Bazı hükümetler bakım ve sağlık alanı için özel vize kanalları açarken, aynı anda genel göç kurallarını sıkılaştırıyor. Uygulayıcılar bu karmaşık tablonun hem çalışanları hem de bakım verilen aileleri belirsizliğe sürüklediğini söylüyor. Bu belirsizlik, bakım kurumlarının uzun vadeli planlama yapmasını da güçleştiriyor.

Konu Dünya
Öne çıkanlar göç, işçi hakları, araştırma
Okuma süresi 10 dakika
Hazırlayan Selin Demir

Öne çıkan noktalar

  • Birçok Avrupa ülkesinde huzurevi ve evde bakım personelinin büyük kısmı göçmen.
  • Çalışma izninin işverene bağlı olması çalışanları kırılgan bırakıyor.
  • Uzmanlar ücret, hukuki statü ve kamu yatırımının birlikte ilerlemesini istiyor.

Göç araştırmacısı Dr. Kaan Yurdakul, sürdürülebilir bir modelin üç ayağı olduğunu düşünüyor: Bakım mesleğinin ücretini ve itibarını artırmak, göçmen çalışanlara güvenli ve öngörülebilir bir hukuki statü tanımak, kamu bakım hizmetlerine yatırımı büyütmek. Onun ifadesiyle, bu üçü birlikte ilerlemezse sistem bir yandan yaşlanan nüfusun, bir yandan da yorgun çalışanların altında çökebilir.

Sağlık, Eğitim ve Yaşam Editörü

Selin Demir

Halk sağlığı, okul gündemi ve gündelik yaşam üzerine yazan Selin Demir, uzman görüşlerini okurun uygulayabileceği önerilere dönüştürmeyi hedefliyor. Gündem24'ün sağlık ve eğitim sayfalarının editörlüğünü yürütüyor.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Veri Masası

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.