Avrupa’nın yaşlanan nüfusu: Göçmen işgücü olmadan bakım sistemi ayakta kalabilir mi?
Avrupa'da huzurevlerinden evde bakım hizmetlerine kadar pek çok alan, göçmen çalışanlar sayesinde ayakta duruyor. Peki bu model sürdürülebilir mi?

İçindekiler
Avrupa'da ortalama yaşam süresinin uzaması ve doğum oranlarının düşmesi, bakım hizmetlerine olan ihtiyacı her geçen yıl artırıyor. Huzurevlerinde ve evde bakım hizmetlerinde çalışanların önemli bir bölümünü ise başka ülkelerden gelen, çoğu kadın göçmen işçiler oluşturuyor. Üç farklı ülkede görüştüğümüz bakım çalışanları, uzun mesailerden, düşük ücretlerden ve aile özleminden söz ediyor. Öte yandan aynı ülkelerde göçü sınırlamaya yönelik siyasi söylemler güç kazanıyor. Göç araştırmacısı Dr. Kaan Yurdakul, bu çelişkinin kıtanın önümüzdeki on yılını belirleyecek temel sorulardan biri olduğunu belirtiyor.
Yaşlanan kıtanın bakım açığı
Avrupa'nın birçok ülkesinde altmış beş yaş üstü nüfusun payı her yıl artıyor ve bakım hizmetine duyulan ihtiyaç aynı hızla büyüyor. Huzurevlerinde boş yatak yok, evde bakım için bekleme listeleri uzuyor. Aileler çoğu zaman hem çalışmak hem de yaşlı yakınlarına bakmak zorunda kaldığı için profesyonel desteğe başvuruyor, ancak bu desteğin ücreti herkesin ulaşabileceği düzeyde değil.
Bu boşluğu en çok göçmen çalışanlar dolduruyor. Görüştüğümüz bir huzurevi yöneticisi, personelinin yarısından fazlasının yurt dışında doğduğunu, onlar olmasa vardiyaların kapanamayacağını söylüyor. Ülkeler ise bu açığı yerel işgücüyle kapatmaya çalışıyor, ancak bakım mesleğine ilgi düşük. Ücretlerin ve çalışma koşullarının cazip olmaması, gençleri bu alandan uzak tutuyor.

Başkalarının annesine bakarken kendi annemi yılda bir kez görebiliyorum.
Selin Demir
Görünmeyen çalışanlar
Bakım çalışanları kalabalık bir görünmez emek ordusu oluşturuyor. Birçoğu kadın, birçoğu çocuklarını ya da kendi yaşlı ebeveynlerini memleketinde bırakmış durumda. Evde bakım yapan bir çalışan, aynı hastayla haftalarca gece gündüz kaldığını, izin günlerinin ise çoğu zaman yeni bir iş bulmakla geçtiğini anlatıyor. Bazıları sözleşmesiz çalıştığı için sağlık güvencesinden de yoksun.
Çalışma izinlerinin işverene bağlı olması da önemli bir kırılganlık yaratıyor. İşini kaybeden çalışan, kısa sürede yeni bir işveren bulamazsa ülkede kalma hakkını yitirebiliyor. Sendikalar ve sivil toplum kuruluşları bu durumun sömürüye açık bir zemin oluşturduğunu söylüyor. Bazı ülkelerde bakım çalışanları için ayrı bir meslek tanımı ve asgari standartlar yeni yeni tartışılmaya başlandı.
Göç politikalarındaki çelişki
Çelişki ortada: Bakım sistemi göçmen işgücüne dayanıyor, siyasi söylem ise göçü sınırlama vaadiyle şekilleniyor. Bazı hükümetler bakım ve sağlık alanı için özel vize kanalları açarken, aynı anda genel göç kurallarını sıkılaştırıyor. Uygulayıcılar bu karmaşık tablonun hem çalışanları hem de bakım verilen aileleri belirsizliğe sürüklediğini söylüyor. Bu belirsizlik, bakım kurumlarının uzun vadeli planlama yapmasını da güçleştiriyor.
| Konu | Dünya |
|---|---|
| Öne çıkanlar | göç, işçi hakları, araştırma |
| Okuma süresi | 10 dakika |
| Hazırlayan | Selin Demir |
Öne çıkan noktalar
- Birçok Avrupa ülkesinde huzurevi ve evde bakım personelinin büyük kısmı göçmen.
- Çalışma izninin işverene bağlı olması çalışanları kırılgan bırakıyor.
- Uzmanlar ücret, hukuki statü ve kamu yatırımının birlikte ilerlemesini istiyor.
Göç araştırmacısı Dr. Kaan Yurdakul, sürdürülebilir bir modelin üç ayağı olduğunu düşünüyor: Bakım mesleğinin ücretini ve itibarını artırmak, göçmen çalışanlara güvenli ve öngörülebilir bir hukuki statü tanımak, kamu bakım hizmetlerine yatırımı büyütmek. Onun ifadesiyle, bu üçü birlikte ilerlemezse sistem bir yandan yaşlanan nüfusun, bir yandan da yorgun çalışanların altında çökebilir.


































































Yorum Yap