Elli yıldır bağ bozan kurgusal Rıza Usta'nın bağcılık, sabır ve toprak üzerine söyledikleri.
Bağcı Rıza Usta: “Asma budanmadıkça meyve vermez, toprak dinlenmedikçe bereket olmaz”
Elli yıldır bağ bozan kurgusal Rıza Usta'nın bağcılık, sabır ve toprak üzerine söyledikleri.
Manisa'nın kurgusal Bağyurdu köyünde elli yılı aşkın süredir bağcılık yapan Rıza Usta, köyde asmanın dilinden en iyi anlayan kişi olarak biliniyor. Bağ bozumunun bitmesiyle sessizleşen bağların arasında yürürken, her asmanın kendine özgü bir hikâyesi olduğunu anlatıyor. Ona göre bağcılık, yalnızca üzüm yetiştirmek değil, sabrı ve dengeyi öğrenmek demek. Kış budamasına hazırlanan bağlarda, yıllar içinde biriktirdiği gözlemleri, toprağa duyduğu saygıyı ve gençlere öğütlerini dinledik. Rıza Usta'nın sözleri, bağcılığın kuşaktan kuşağa aktarılan bilgisini ve kırsalın sabırla örülen yaşam felsefesini özetliyor. Onun sözleri, aceleye alışmış bir çağda yavaşlığın değerini hatırlatıyor ve toprakla kurulan ilişkinin özünü yalın bir dille anlatıyor.
Elli yıllık bağ
Rıza Usta, bağcılığa on iki yaşında, babasının yanında asma dibi çapalayarak başlamış. Elli yılı aşkın bu yolculukta bağ, onun için yalnızca bir geçim kaynağı değil, bir yaşam biçimi olmuş. Bağyurdu'ndaki bağının bazı asmalarının dedesinden kaldığını, her birinin ayrı bir hikâyesi olduğunu anlatıyor. Bazı asmaların her yıl cömert davrandığını, bazılarının ise naz yaptığını gülümseyerek söylüyor. Ona göre asmayı tanımak, insanı tanımak kadar zaman istiyor.
Rıza Usta, yıllar içinde bağcılığın çok değiştiğini gözlemlemiş. Yeni çeşitler, yeni sulama yöntemleri ve makineler bağlara girmiş. Ancak ona göre asmanın temel ihtiyaçları hiç değişmemiş: güneş, dengeli su, sağlıklı toprak ve doğru zamanda budama. İklimin son yıllarda belirgin biçimde değiştiğini, kışların daha ılık, yazların daha sıcak geçtiğini de ekliyor. Bu değişimin bağcılığı zorladığını, ama asmanın sabırla uyum sağlayabildiğini düşünüyor. Bu konudaki gözlemlerini her yıl küçük bir deftere not ettiğini anlatıyor.

Asma budanmadıkça meyve vermez, toprak dinlenmedikçe bereket olmaz.
Elif Yalçın
Budamanın felsefesi
Rıza Usta'ya göre budama, bağcılığın en önemli sanatı. Asma budanmazsa dallar gelişigüzel uzuyor, salkımlar küçülüyor ve üzümün kalitesi düşüyor. Doğru budama ise asmanın enerjisini dengeli biçimde dağıtıyor ve hem bu yılın hem de gelecek yılların verimini koruyor. Usta, budamanın kışın, asma tamamen dinlenmedeyken ve şiddetli don günleri dışında yapılması gerektiğini vurguluyor. Her asmanın gücüne göre bırakılacak göz sayısının değiştiğini de ekliyor.
Usta'nın budama felsefesi, aslında hayata bakışını da özetliyor. Fazlalıkları atmadan, özü korumadan bereketin gelmeyeceğine inanıyor. Toprağın da dinlenmeye ihtiyacı olduğunu, her yıl zorlanan toprağın zamanla verimini kaybettiğini söylüyor. Bu nedenle bağ aralarına yem bitkisi ektiğini, toprağa yanmış gübre verdiğini ve aşırı toprak işlemeden kaçındığını anlatıyor. Ona göre toprağa saygı göstermek, onu gelecek kuşaklara sağlıklı bırakmanın tek yolu. Bağ arasında yetişen otların da toprağı koruyan bir örtü olduğunu ekliyor.
Gençlere öğüt
Rıza Usta, gençlerin bağcılığa ilgisinin azalmasından endişe duyuyor. Ancak son yıllarda köye dönen birkaç gencin bağcılığa başlamasının onu umutlandırdığını söylüyor. Gençlere ilk öğüdü, acele etmemeleri. Bir bağın kurulup verimli hâle gelmesinin yıllar aldığını, bu süreçte sabırlı olmak gerektiğini vurguluyor. İkinci öğüdü ise deneyimli bağcılardan öğrenmeleri ve kitaplardaki bilgiyi sahadaki gözlemle birleştirmeleri. Bağyurdu'nda son yıllarda bağa dönen gençlerin bazıları, onun budama derslerine düzenli olarak katılıyor.
| Konu | Bahçe ve Meyve |
|---|---|
| Öne çıkanlar | meyve bahçesi, toprak, köy yaşamı |
| Okuma süresi | 3 dakika |
| Hazırlayan | Elif Yalçın |
Öne çıkan noktalar
- Rıza Usta'ya göre asmayı tanımak, insanı tanımak kadar zaman istiyor.
- Doğru zamanda yapılan budama, asmanın verimini yıllar boyunca koruyor.
- Gençlere öğüdü: Acele etmemek, ustalardan öğrenmek ve toprağı dinlemek.
Usta'nın gençlere son öğüdü ise toprağı dinlemeleri. Ona göre her bağın, her toprağın kendine özgü bir dili var ve bu dili öğrenmek yıllar alıyor. Teknolojinin bağcılığa kattığı yenilikleri olumlu karşıladığını, ama hiçbir aletin bağcının gözlemi ve sezgisinin yerini tutamayacağını düşünüyor. Söyleşimizin sonunda bağının arasında yürürken söylediği söz, elli yıllık deneyiminin özeti gibiydi: Asma budanmadıkça meyve vermez, toprak dinlenmedikçe bereket olmaz.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?


































































Yorum Yap