Mergen Demo Kültür & Sanat 10/60
İçeriğe geç
Sezon açıldı: tiyatro, konser ve sergi takvimi her perşembe güncelleniyor — Kültür bültenine katılın
SöyleşiTiyatro

Tek kişilik gösteriler neden bu kadar sevildi?

Bir oyuncu, bir sandalye ve bir hikâye: Tek kişilik oyunlar küçük salonlardan büyük sahnelere taşınıyor. Bu yükselişin nedenlerini oyuncularla konuştuk.

Emre ÇelikDünya ve Çevre Muhabiri
7 dk5,2B0
Tek kişilik gösteriler neden bu kadar sevildi?
İçindekiler
  1. Sahnede yalnız olmak
  2. Küçük prodüksiyon, büyük etki
  3. Seyirciyle kurulan doğrudan bağ
  4. Öne çıkan noktalar

Son birkaç sezondur tiyatro programlarına bakanlar, tek kişilik oyunların sayısındaki artışı kolayca fark edebilir. Az sayıda teknik ekip ve sade bir dekorla sahnelenebilen bu oyunlar, hem küçük toplulukların ayakta kalmasını sağlıyor hem de seyirciye son derece yoğun bir deneyim sunuyor. Bir romandan uyarladığı tek kişilik oyunuyla iki sezondur turnede olan oyuncu Serra Uysal, sahnede yalnız olmanın hem korkutucu hem de özgürleştirici olduğunu söylüyor. Uysal'la ve iki genç oyuncuyla bu formun cazibesini konuştuk.

Sahnede yalnız olmak

Sahnede yalnız olmak, oyuncular için hem büyük bir sorumluluk hem de benzersiz bir özgürlük anlamına geliyor. Partner olmadığı için her tepkiyi, her duraksamayı tek başına kurmak zorunda kalıyorsunuz. Serra Uysal, ilk temsilinden önce bir hafta boyunca uyuyamadığını gülerek anlatıyor. Ancak perde açıldıktan sonra salonun nefesini hissetmenin, bu korkunun yerini bambaşka bir sakinliğe bıraktığını söylüyor.

Oyuncular, tek kişilik oyunda sahnedeki sandalyenin, bir bardak suyun ya da bir ceketin bile partner hâline gelebildiğini belirtiyor. Genç oyunculardan biri, bu oyunlarda konsantrasyonun hiç kopmaması gerektiğini, çünkü sahnede başka kimsenin onu kurtaramayacağını anlatıyor. Bu yüzden prova süreçleri uzun, hazırlıklar ise çok titiz geçiyor. Bir oyuncu, sahneye çıkmadan önce metni yüksek sesle dolaşarak bir kez daha tekrar ettiğini söylüyor.

Sahnede yalnız olmak — Tek kişilik gösteriler neden bu kadar sevildi?

Sahnede yalnız kaldığınızda, seyirci sizin tek partneriniz olur.

Emre Çelik

Küçük prodüksiyon, büyük etki

Tek kişilik gösterilerin yükselişinin arkasındaki ekonomik gerçeği de konuştuk. Küçük bir tiyatro topluluğu için on kişilik bir kadro hem maliyetli hem de turnede taşınması zor. Oysa tek oyuncu, tek bir sandalye ve basit bir ışık düzeniyle çok farklı salonlara gidebiliyor. Bu esneklik, toplulukların ayakta kalmasını da kolaylaştırıyor.

Maliyetin düşük olması, oyunun sanatsal kalitesinden ödün verildiği anlamına gelmiyor. Tersine, kısıtlı olanaklar yönetmenleri ve oyuncuları daha yaratıcı çözümlere yöneltiyor. Uysal, romandan uyarladığı oyunda tek bir ceketle onlarca karakteri canlandırdığını, bunun için ses tonunu ve duruşunu her seferinde değiştirdiğini anlatıyor. Seyirciyi hayal kurmaya davet etmek, bu formun en büyük avantajı.

Seyirciyle kurulan doğrudan bağ

Seyirciyle kurulan doğrudan bağ, tek kişilik oyunların en büyük cazibesi. Sahne ile koltuklar arasındaki mesafe kısalıyor, oyuncu bazen seyirciyle göz göze geliyor, bazen doğrudan ona sesleniyor. Bu yakınlık, seyircide hem tedirginlik hem de sıcaklık uyandırıyor. Küçük salonlarda bu etki daha da güçleniyor, çünkü herkes oyuncunun nefesini duyacak kadar yakın oturuyor.

Konu Tiyatro
Öne çıkanlar tiyatro, söyleşi, roman
Okuma süresi 7 dakika
Hazırlayan Emre Çelik

Öne çıkan noktalar

  • Tek kişilik oyunlar, oyuncuya hem büyük sorumluluk hem özgürlük getiriyor.
  • Düşük maliyet ve taşınabilirlik, küçük toplulukların turne yapmasını kolaylaştırıyor.
  • Seyirciyle doğrudan bağ, formun en güçlü cazibesi olarak öne çıkıyor.

Genç oyunculardan biri, ilk tek kişilik oyununda seyircilerden birinin gözyaşlarını silmesini sahneden fark ettiğini ve o anı hiç unutmadığını anlatıyor. Uysal ise oyundan sonra seyircilerle yapılan kısa sohbetlerin, bu deneyimin ayrılmaz bir parçası olduğunu söylüyor. Tek kişilik oyunlar, tiyatronun en yalın ama en yoğun hâlini yaşatıyor; sezon boyunca yeni örneklerinin artması bekleniyor.

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Dünya ve Çevre Muhabiri

Emre Çelik

Uluslararası gelişmeleri ve iklim haberlerini izleyen Emre Çelik, zirve ve saha muhabirliği deneyimini Gündem24'ün dünya ve çevre sayfalarında kullanıyor. Doğa koruma ve sürdürülebilir şehirler konusunda belgesel çalışmaları da yaptı.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

Demo ziyaretçi olarak oturum açılmış. Profilinizi düzenleyin. Oturum kapatılsın mı? Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir