Mergen Demo Gündem Gece 25/60
İçeriğe geç
16 Kasım 2026, Pazartesi
Leylekler bu yıl göç yoluna geç çıktı: Uzmanlardan iklim uyarısı
Çevre

Leylekler bu yıl göç yoluna geç çıktı: Uzmanlardan iklim uyarısı

Kuş gözlemcileri, leyleklerin güneye göçünün bu yıl her zamankinden geç başladığını bildirdi. Ornitologlar, sıcak geçen sonbaharın göç takvimini değiştirdiğini düşünüyor.

Emre ÇelikDünya ve Çevre Muhabiri
5 dk5,9B0
İçindekiler
  1. Göç takvimindeki değişim
  2. Sulak alanların önemi
  3. Gönüllü gözlem ağı
  4. Öne çıkan noktalar

Her yıl sonbaharda büyük sürüler halinde güneye göç eden leyleklerin bu yıl yola beklenenden geç çıktığı bildirildi. Kuş gözlem gönüllülerinin kayıtlarına göre bazı sürüler, ekim ayının sonuna kadar iç bölgelerdeki sulak alanlarda konaklamayı sürdürdü. Ornitolog Prof. Dr. Nihat Öztürk, sıcak geçen sonbaharın ve besin kaynaklarının uzun süre erişilebilir kalmasının göç takvimini etkilediğini belirtiyor. Öztürk'e göre bu değişim, iklim değişikliğinin doğadaki en görünür işaretlerinden biri. Uzmanlar, göç yollarındaki sulak alanların korunmasının her zamankinden daha önemli olduğunu vurguluyor.

Göç takvimindeki değişim

Gönüllü gözlemcilerin kayıtlarına göre leylekler, geçmiş yıllarda eylül ayında başlayan güneye yolculuklarına bu yıl birkaç hafta gecikmeyle çıktı. İç bölgelerdeki sulak alanlarda ekim ayının sonuna kadar kalan sürüler, olağandışı bir manzara oluşturdu. Gözlemciler, sürülerin bazı noktalarda kalabalık gruplar hâlinde konakladığını bildiriyor. Bölgedeki köylüler de bu yıl leyleklerin yuvalarında alışılmadık biçimde uzun süre kaldığını, bazı yuvaların ekim sonunda dahi dolu olduğunu aktarıyor.

Ornitolog Prof. Dr. Nihat Öztürk, sıcak geçen sonbaharın ve besin kaynaklarının uzun süre erişilebilir kalmasının göç takvimini etkilediğini söylüyor. Öztürk'e göre kuşlar, sıcaklık, gün uzunluğu ve besin miktarı gibi birden fazla işarete bakarak yola çıkıyor. Bu işaretlerden birinin değişmesi, göç zamanlamasını kaydırabiliyor. Ona göre tek bir sezonun verisiyle kesin yargıya varmak doğru olmasa da, birbirini izleyen yılların kayıtları aynı yönde bir eğilime işaret ediyor.

Göç takvimindeki değişim — Leylekler bu yıl göç yoluna geç çıktı: Uzmanlardan iklim uyarısı

Leyleklerin takvimi değişiyorsa, iklimin de değiştiğini kabul etmeliyiz.

Emre Çelik

Sulak alanların önemi

Göç yolları üzerindeki sulak alanlar, kuşların dinlenme ve beslenme durakları olarak hayati önem taşıyor. Kuruyan göller, daralan sazlıklar ve kirlenen su kaynakları, kuşların enerjisini toplamasını güçleştiriyor. Uzmanlar, özellikle kurak geçen yıllarda sulak alanların korunmasının her zamankinden önemli olduğunu belirtiyor. Bu alanların küçülmesi, yalnızca göçmen kuşları değil, yerleşik canlı türlerini de olumsuz etkiliyor.

Yerel yönetimlere ve çiftçilere düşen görevler de var. Tarımsal sulamanın dengeli yapılması, kıyı ve göl çevrelerinde kontrolsüz yapılaşmanın önlenmesi ve kimyasal kullanımının azaltılması, kuşlar için güvenli alanların sürmesini sağlıyor. Öztürk, korunan alanların yanı sıra bu alanları birbirine bağlayan koridorların da gerektiğini vurguluyor. Bu çalışmalar için yerel yönetimler, üniversiteler ve doğa koruma kuruluşları arasında düzenli bir iş birliği gerekiyor.

Gönüllü gözlem ağı

Gönüllü gözlem ağı, her yıl göç sezonunda yüzlerce kişinin katkısıyla veri topluyor. Kuş meraklıları, hangi tarihte kaç sürü gördüklerini kaydedip ortak bir veri tabanına yüklüyor. Bu veriler, göç takvimindeki değişiklikleri izlemek ve bilimsel çalışmalara kaynak olmak için kullanılıyor. Bazı gönüllüler yıllardır aynı gözlem noktasına giderek, göç yolunun değişimini kendi notlarında da belgeliyor.

Konu Çevre
Öne çıkanlar iklim, doğa, üniversite
Okuma süresi 5 dakika
Hazırlayan Emre Çelik

Öne çıkan noktalar

  • Leylekler güneye göçe bu yıl beklenenden geç başladı.
  • Sıcak sonbahar ve uzun süre bulunabilen besin göç takvimini etkiliyor.
  • Gönüllü gözlem ağı göç verilerini izleyerek bilime katkı veriyor.

Katılmak isteyen doğaseverler için ağ, yeni gönüllülere eğitim ve gözlem ekipmanı konusunda rehberlik sunuyor. Öztürk, çocukların ve gençlerin de bu çalışmalara katılmasının doğa bilincini artırdığını söylüyor. Uzmanlar, tek bir yıllık değişimin kesin bir sonuç sayılmayacağını, ancak uzun dönemli izlemenin iklim etkilerini daha net göstereceğini vurguluyor.

Bu haberi paylaşın

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Dünya ve Çevre Muhabiri

Emre Çelik

Uluslararası gelişmeleri ve iklim haberlerini izleyen Emre Çelik, zirve ve saha muhabirliği deneyimini Gündem24'ün dünya ve çevre sayfalarında kullanıyor. Doğa koruma ve sürdürülebilir şehirler konusunda belgesel çalışmaları da yaptı.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Gece Bülteni

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.