Mergen Demo Foto Karanlık Oda 49/60
İçeriğe geç
HikâyelerPortre

Bir köy, kırk yüz: Anadolu’da üç yıl süren portre projem

Orta Anadolu'da küçük bir köyün sakinlerini üç yıl boyunca her mevsim fotoğrafladım. Projenin hikâyesi ve en sevdiğim portreler bu galeride.

Zeynep KaraKültür-Sanat ve Magazin Editörü
8 dk0

Üç yıl önce, Orta Anadolu'da nüfusu her yıl biraz daha azalan küçük bir köye ilk kez gittiğimde, orada bu kadar uzun süre kalacağımı tahmin etmiyordum. Köyün yaşlı sakinleri beni önce meraklı bir yabancı, sonra da her mevsim dönen bir misafir olarak kabul ettiler. Bu süre boyunca kırk farklı insanın portresini, çoğunu orta format film makinemle çektim. Bu galeride projenin en sevdiğim karelerini ve her portrenin arkasındaki kısa hikâyeleri paylaşıyorum.

Bu yazıda

  • Projenin başlangıcı
  • Mevsimlerle değişen yüzler
  • Sergiye ve kitaba giden yol

Projenin başlangıcı

Projenin fikri tesadüfen doğdu. İlk ziyaretimde köyün kahvehanesinde bir çay içerken yaşlı bir adam bana köyde artık yalnızca kırk kişi kaldığını söyledi. O an bu kırk kişinin yüzlerini kaydetme fikri aklıma düştü. Köylülere projeyi anlattığımda bazıları şüpheyle baktı, bazıları ise heyecanla destek verdi. Bu karşılaşma, kırk kişilik küçük bir köyün büyük hikâyesine benim ilk adımım oldu.

Çekimlere başlamadan önce üç ay boyunca yalnızca köyde zaman geçirdim, makinemi çıkarmadım. Tarlaya gittim, hasatta yardım ettim, düğünlere katıldım. Bu süreç, sonradan çekeceğim portrelerin kalitesini belirleyen şeydi. İnsanlar beni tanımadan fotoğrafımı çekmeme izin vermezlerdi; beni tanıyınca ise evlerinin kapılarını bile açtılar. Güven, ancak zamanla ve ortak sofralarla kurulabilen bir şey olduğunu bu üç ay bana net olarak gösterdi.

Projenin başlangıcı — Bir köy, kırk yüz: Anadolu'da üç yıl süren portre projem

Bir portre projesi, fotoğraftan çok güven inşa etmekle ilgili.

Zeynep Kara

Mevsimlerle değişen yüzler

Her mevsim farklı bir yüz getirdi. Kışın ocak başında kalın yünlüler ve tütün kokan sohbetler vardı. İlkbaharda tarlaya çıkmanın hevesi gözlerde belirdi. Yazın hasat yorgunluğu ellerde ve alınlarda kendini gösterdi, sonbaharda ise hasat sonrası dinginlik hâkim oldu. Aynı kişiyi dört mevsimde fotoğraflamak, hayatın akışını görmeme imkân verdi.

Orta format film makinesi, bu projede doğru bir tercih oldu. Yavaş ve sessiz çalışması, insanların poz verirken rahatlamasını sağladı. Her portre için en fazla beş kare çektim. Çektikten sonra köylülerle birlikte kareleri izledik; bu da paylaşımın bir parçası olmuştu. Doğal ışık, çoğunlukla bir pencerenin yanı ya da bir avlunun gölgeliği, portrelerin ortak dili oldu.

Sergiye ve kitaba giden yol

Üç yılın sonunda elimde yüzlerce negatif vardı ve hepsini seçip düzenlemek zaman aldı. Bir tasarımcı arkadaşımla birlikte kırk portreyi bir seri olarak sıraladık. Seri, mevsimlerin akışını ve köyün ritmini izleyecek biçimde kuruldu. Her portrenin yanında kişinin kendi cümlesinden kısa bir not yer alıyor. Eleme, sıralama ve düzenleme süreci, projenin fotoğraf çekmekten bile daha yoğun bir kısmı oldu.

Konu Portre
Öne çıkanlar portre, film fotoğrafçılığı, gezi günlüğü
Okuma süresi 8 dakika
Hazırlayan Zeynep Kara

Öne çıkan noktalar

  • Çekimden önce üç ay köyde yaşayıp güven kurmak projenin temelini oluşturdu.
  • Aynı kişiler dört mevsimde fotoğraflanarak hayatın akışı kaydedildi.
  • Kırk portre köylülerin notlarıyla bir seri olarak sergiye dönüştü.

Proje, yerel bir kültür merkezinde ilk kez sergilendi. Köylüler açılışa gelip kendi portrelerinin önünde fotoğraf çektirdi. Bu an, tüm çalışmanın en değerli anıydı. Şimdi proje bir kitaba dönüşme aşamasında. Köyde nüfus azalmaya devam ediyor, ama bu kırk yüz artık kalıcı bir arşivde yaşayacak. Fotoğrafın kayıt tutma gücünü böyle anlıyorum.

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kültür-Sanat ve Magazin Editörü

Zeynep Kara

Sinema, müzik ve sahne sanatları muhabirliğinden gelen Zeynep Kara, festival ve sergi takibini magazin dünyasının renkli haberleriyle birlikte yürütüyor. Röportajlarında sanatçıyı değil, sanatçının anlattığı hikâyeyi öne çıkarmayı seviyor.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Karanlık Oda

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.