Mergen Demo Anne & Baba 22/60
İçeriğe geç
Çocuk GelişimiOyun ve Etkinlik

İki-üç yaşta kelime patlaması: Dil gelişimini oyunla desteklemenin 8 yolu

Çocuk gelişimi uzmanı Burak Erdem, iki-üç yaş arasındaki dil gelişimini evde oyunla desteklemenin yollarını video eşliğinde anlatıyor.

Emre ÇelikDünya ve Çevre Muhabiri
6 dk27B2
İçindekiler
  1. Kelime patlaması nedir, ne zaman olur?
  2. Gündelik anları sohbete dönüştürmek
  3. Ne zaman bir uzmana danışmalı?
  4. Öne çıkan noktalar

İki yaş civarında pek çok çocuk, haftalar içinde onlarca yeni kelime öğrenip ilk kısa cümlelerini kurmaya başlıyor. Uzmanların kelime patlaması dediği bu dönem, ebeveynler için hem büyüleyici hem de zaman zaman kaygı verici olabiliyor; çünkü her çocuk bu eşiğe aynı anda varmıyor. Çocuk gelişimi uzmanı Burak Erdem, dil gelişimini desteklemenin en etkili yolunun özel kartlar ya da uygulamalar değil, gündelik anlarda kurulan sıcak ve karşılıklı sohbetler olduğunu söylüyor. Videomuzda banyo saatinden market alışverişine, oyun köşesinden akşam yemeğine kadar dil gelişimini destekleyen sekiz basit oyunu ve dikkat edilmesi gereken işaretleri paylaşıyor.

Kelime patlaması nedir, ne zaman olur?

Kelime patlaması, çocuğun kelime dağarcığının kısa sürede belirgin biçimde genişlediği dönemi anlatmak için kullanılan bir ifade. Çocuk gelişimi uzmanı Burak Erdem, bu dönemin çoğu çocukta on sekizinci ay ile iki buçuk yaş arasında görüldüğünü, ancak geniş bir normal aralık bulunduğunu söylüyor. Bir gün yalnızca birkaç kelime kullanan çocuk, birkaç hafta sonra eşyaları adlandırmaya, isteklerini iki kelimelik cümlelerle ifade etmeye başlayabiliyor.

Erdem, ebeveynlerin bu dönemde kıyaslamadan uzak durmasını öneriyor. Parktaki başka bir çocuğun daha çok konuşması, kendi çocuğunuzun geride olduğu anlamına gelmiyor. Bazı çocuklar önce çok şey anlayıp sonra konuşmaya başlıyor; bazılarıysa hareket becerilerine odaklandıkları dönemde dil gelişimini kısa bir süre geri plana atabiliyor. Asıl önemli olan, çocuğun kendi önceki hâline göre ilerleme göstermesi ve iletişim kurma isteğini sürdürmesi. Sabırlı bir gözlem, kıyaslamadan çok daha fazla bilgi verir.

Kelime patlaması nedir, ne zaman olur? — İki-üç yaşta kelime patlaması: Dil gelişimini oyunla desteklemenin 8 yolu

Çocukla konuşmak yetmez; ona yanıt vermesi için zaman tanımak da gerekir.

Emre Çelik

Gündelik anları sohbete dönüştürmek

Dil gelişimini desteklemenin en etkili yolu, gündelik anları karşılıklı sohbete dönüştürmek. Erdem, banyo saatinde vücut bölümlerini adlandırmayı, markette meyvelerin rengini konuşmayı, mutfakta yapılan işi anlatmayı öneriyor. Çocuğun söylediği kelimeyi genişleterek tekrar etmek de güçlü bir yöntem: Çocuk top dediğinde, evet, kırmızı top yuvarlandı diye yanıt vermek, ona yeni kelimeleri doğal bir bağlam içinde sunuyor. Bu yöntem düzeltmeden öğretmenin en sıcak yollarından biri.

Videoda paylaşılan oyunlar arasında resimli kitaplara birlikte bakmak, tekerlemeler ve parmak oyunları, oyuncak hayvanlarla ses taklitleri ve basit rol oyunları yer alıyor. Erdem, soruları açık uçlu sormanın ve yanıt için birkaç saniye beklemenin önemini vurguluyor; çünkü pek çok yetişkin çocuk düşünürken onun yerine yanıt veriyor. Ekranların arka planda sürekli açık olması ise karşılıklı konuşma fırsatlarını azaltabiliyor; bu nedenle ekran süresini sınırlı ve birlikte izlenen içeriklerle tutmak öneriliyor.

Ne zaman bir uzmana danışmalı?

Her çocuğun kendi hızı olsa da bazı durumlarda bir uzmana danışmak içinizi rahatlatabilir. Erdem, çocuğun adıyla seslenildiğinde tepki vermemesini, göz teması kurmakta belirgin zorlanmasını, iki yaş civarında hiç kelime kullanmamasını ya da daha önce kazandığı kelimeleri kaybetmesini dikkat edilmesi gereken işaretler arasında sayıyor. Bu işaretler tek başına bir tanı anlamına gelmiyor; ancak değerlendirilmeleri için çocuk doktorunuzla konuşmanız önemli. Erken soru sormak, çoğu zaman gereksiz kaygıyı da azaltır.

Konu Çocuk Gelişimi
Öne çıkanlar dil gelişimi, okul öncesi, oyun
Okuma süresi 6 dakika
Hazırlayan Emre Çelik

Öne çıkan noktalar

  • Kelime patlaması genellikle on sekizinci ay ile iki buçuk yaş arasında görülür; normal aralık geniştir.
  • Çocuğun söylediğini genişleterek tekrar etmek ve yanıt için beklemek dil gelişimini destekler.
  • Kelime kaybı ya da adına tepki vermeme gibi işaretlerde çocuk doktorunuza danışın.

Erken değerlendirme, gerekiyorsa erken destek anlamına geliyor ve çoğu zaman ailelerin kaygısını azaltıyor. Çocuk doktorunuz gerekli görürse sizi bir çocuk gelişimi uzmanına ya da dil ve konuşma terapistine yönlendirebilir. Erdem, ebeveynlerin bekleyip görelim yaklaşımıyla aylar kaybetmek yerine sorularını erkenden sormasını öneriyor. Bu süreçte çocukla oynamaya, konuşmaya ve onu dinlemeye devam etmek ise her durumda dil gelişimine en büyük katkıyı sağlıyor.

Bu yazıyı paylaşın

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Dünya ve Çevre Muhabiri

Emre Çelik

Uluslararası gelişmeleri ve iklim haberlerini izleyen Emre Çelik, zirve ve saha muhabirliği deneyimini Gündem24'ün dünya ve çevre sayfalarında kullanıyor. Doğa koruma ve sürdürülebilir şehirler konusunda belgesel çalışmaları da yaptı.

2 Yorum

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Minik Adımlar

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.