Mergen Demo Dijital 2/60
İçeriğe geç
Caps'ten kısa videoya: Türk internet mizahının yirmi yıllık serüveni
İnternet KültürüSosyal Medya

Caps’ten kısa videoya: Türk internet mizahının yirmi yıllık serüveni

Forum başlıklarından caps sayfalarına, oradan kısa video akımlarına uzanan Türk internet mizahının hikâyesini dönemin tanıklarıyla birlikte anlattık.

Zeynep KaraKültür-Sanat ve Magazin Editörü
10 dk22,1B0
İçindekiler
  1. Forumlar ve sözlük kültürü
  2. Caps sayfalarının altın çağı
  3. Kısa videoyla gelen yeni mizah dili
  4. Öne çıkan noktalar

Türkiye'de internet mizahı, iki binli yılların başında forum başlıklarında ve sözlük sitelerinde filizlendi. Kısa süre sonra caps sayfaları, bir fotoğrafın üzerine yazılan tek bir cümleyle milyonları güldürmeye başladı. Bugün ise aynı mizah duygusu, birkaç saniyelik videolar ve ses efektleriyle yeni bir kuşağın diline taşınıyor. Bu yazıda, o dönemlerde içerik üreten ve bugün hâlâ internette aktif olan isimlerle birlikte yirmi yıllık bir yolculuğa çıkıyoruz.

Forumlar ve sözlük kültürü

Forum çağında mizah, uzun başlıklar altında yazılan hikâyelerle ilerliyordu. Kullanıcılar, işyerinde, otobüste ya da okulda yaşadıkları komik anları yazı biçiminde paylaşıyor, altına yüzlerce yorum ekleniyordu. Sözlük kültürü ise bu anlatıyı kısa, ironik ve çoğu zaman kendi kendine bir çıkarım yapan tanımlara dönüştürdü. Bir sözcük, bir gün içinde yüzlerce farklı şaka ürettirebiliyordu.

O dönemin içerik üreticileri adlarını gizleyerek yazıyordu. Mizah, bir kişinin değil, bir topluluğun ortak işiydi ve kimin yazdığından çok, ne kadar tuttuğu önemliydi. Birinin yazdığı cümle, ertesi gün başka forumlarda alıntılanıyor, değiştiriliyor ve yeni bir kalıba dönüşüyordu. Bugün kullandığımız birçok deyimin ve esprinin kökeni, işte bu anonim kalabalığın ortak üretimine uzanıyor.

Forumlar ve sözlük kültürü — Caps'ten kısa videoya: Türk internet mizahının yirmi yıllık serüveni

Her kuşak kendi caps'ini yapıyor; değişen yalnızca format.

Zeynep Kara

Caps sayfalarının altın çağı

Caps sayfaları, internet mizahının altın çağı olarak anılıyor. Ekran görüntüsü paylaşmak, bir sohbetin en komik anını yakalayıp yayımlamak anlamına geliyordu. Tek bir kare, bir cümle ve çoğu zaman beklenmedik bir cevap; yeterliydi. Sayfaları yöneten kişiler, bir tür mizah editörü gibiydi: neyin yayımlanıp neyin dışarıda bırakılacağına karar veriyorlardı.

Dönemin tanıklarından biri, caps sayfalarının insanları aynı odada olmasalar bile aynı şeye gülmeye alıştırdığını söylüyor. Mizah, ortak bir sohbet masası gibiydi. Aynı espriyi bilmek, bir tür gizli dil oluşturuyordu. Sayfalar zamanla dağıldı ama ürettikleri kalıplar, günümüz mizahının hâlâ temel taşlarından biri olarak yaşıyor. Bugün bir mesajlaşma ekran görüntüsüne gülen herkes, farkında olmadan o geleneği sürdürüyor.

Kısa videoyla gelen yeni mizah dili

Kısa videoyla birlikte mizahın dili de hızlandı. Artık uzun hikâyeye ya da karelere gerek yok; yedi saniyelik bir ses, bir bakış ya da bir duraksama yeterli. Bir videonun sesi, milyonlarca farklı videoda yeniden kullanılıyor. Mizah artık yalnızca yazılan değil, yapılan, taklit edilen ve yeniden yorumlanan bir şeye dönüştü.

Konu İnternet Kültürü
Öne çıkanlar sosyal medya, içerik üreticisi, akıllı telefon
Okuma süresi 10 dakika
Hazırlayan Zeynep Kara

Öne çıkan noktalar

  • Forum ve sözlük kültürü, mizahı anonim ve ortak bir üretime dönüştürdü.
  • Caps sayfaları, tek kareyle komik bir ortak dil yarattı.
  • Kısa video çağında biçim değişti ama gülmenin temel mekanizması aynı kaldı.

Bu geçişte kuşaklar arasında bir tartışma da yaşanıyor. Forum döneminin takipçileri yeni mizahı yüzeysel bulabiliyor, genç izleyiciler ise eski mizahı ağır bulabiliyor. Oysa temel mekanizma hep aynı: ortak bir deneyimi şaşırtıcı bir açıdan göstermek. Biçim değişse de gülmenin kimyası aynı kalıyor ve yeni kuşak, kendi caps sayfasını kısa videoyla yazıyor.

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kültür-Sanat ve Magazin Editörü

Zeynep Kara

Sinema, müzik ve sahne sanatları muhabirliğinden gelen Zeynep Kara, festival ve sergi takibini magazin dünyasının renkli haberleriyle birlikte yürütüyor. Röportajlarında sanatçıyı değil, sanatçının anlattığı hikâyeyi öne çıkarmayı seviyor.

Yorum Yap

Düşüncelerinizi paylaşın

E-posta adresiniz yayımlanmaz. Saygılı ve konuyla ilgili yorumlar onaylanır.

Dijital Nabız

Tekrar hoş geldiniz

Hesabınıza giriş yapın; kaydettiğiniz yazılar ve yorumlarınız sizi bekliyor.