Mergen Demo Ajans 4/60
İçeriğe geç
SiyasetYargı

Yüksek mahkemeden emsal niteliğinde karar: Düzenleme iptal edildi

Yüksek mahkeme, bireysel başvuru sonrasında incelediği düzenlemenin ölçülülük ilkesine aykırı olduğuna hükmetti. İptal kararı dokuz ay sonra yürürlüğe girecek ve yasamaya süre tanınacak.

Elif YalçınYazı İşleri Müdürü
7 dk13,9B2
Yüksek mahkemeden emsal niteliğinde karar: Düzenleme iptal edildi

Yüksek mahkeme, kamuoyunda uzun süredir tartışılan düzenlemeye ilişkin gerekçeli kararını açıkladı. Genel kurul, oy çokluğuyla aldığı kararda ilgili hükmün temel hak ve özgürlüklere yönelik müdahalede ölçülülük ilkesini gözetmediğine hükmetti. İptal kararının, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için süre tanımak amacıyla dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi. Hukukçular, kararın benzer davalar için önemli bir emsal oluşturacağını belirtiyor.

Bu yazıda

  • Kararın gerekçesi
  • Hukukçuların yorumları
  • Yasama organına tanınan süre

Kararın gerekçesi

Gerekçeli karar, ilgili hükmün özünde yer alan sınırlamayı iki ayrı ölçüt üzerinden değerlendiriyor. Mahkeme, düzenlemenin meşru bir amaca dayandığını kabul etse de seçilen aracın amaca ulaşmak için zorunlu olandan daha ağır bir müdahale içerdiğini belirtti. Aynı amaca daha hafif yollarla ulaşılabileceği, bu nedenle ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği sonucuna varıldı.

Kararda ayrıca bireylerin hak arama yollarına ilişkin tespitler de dikkat çekiyor. Genel kurul, düzenlemenin uygulamada öngörülemez sonuçlar doğurduğunu ve idarenin takdir yetkisini yeterli güvence olmaksızın genişlettiğini kaydetti. Karşı oy yazan üyeler ise düzenlemenin kamu düzeni açısından gerekli olduğunu, sınırlamanın demokratik toplumun gereklerine uygun düştüğünü savundu. Gerekçe metni onlarca sayfa tutuyor.

Kararın gerekçesi — Yüksek mahkemeden emsal niteliğinde karar: Düzenleme iptal edildi

Karar, temel haklara müdahalede ölçülülük ilkesinin önemini bir kez daha teyit ediyor.

Elif Yalçın

Hukukçuların yorumları

Karar sonrası hukukçuların değerlendirmeleri, emsal etkisi üzerinde yoğunlaştı. Anayasa hukuku profesörü Nilgün Erdoğan, mahkemenin ölçülülük testini adım adım uygulayan ayrıntılı gerekçesinin alt derece mahkemeleri için yol gösterici olacağını söyledi. Erdoğan'a göre karar, benzer hükümler içeren başka düzenlemelerin de yeniden gözden geçirilmesini gündeme getirebilir. Bu tespit, hukuk çevrelerinde kararın en önemli yeni yaklaşımı olarak değerlendiriliyor.

Baro temsilcileri ise kararı hak arama özgürlüğü açısından olumlu karşıladı. Avukat Sevgi Çınar, iptalin derhal değil gecikmeli yürürlüğe girmesinin hukuki belirsizlik yaratabileceğine dikkat çekerek bu sürede açılan davaların akıbetinin netleştirilmesi gerektiğini ifade etti. Kamu hukuku uzmanları da geçiş döneminde uygulamanın nasıl yürütüleceğine dair idari düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceğini belirtiyor.

Yasama organına tanınan süre

İptal kararı dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği için yasama organının elinde yeni bir düzenleme hazırlamak üzere belirli bir süre bulunuyor. Mahkeme, bu süreyi tanırken kamu yararında boşluk doğmasını önlemeyi amaçladığını vurguladı. Süre dolduğunda yeni bir kanun çıkarılmamışsa iptal edilen hüküm hukuk düzeninden tamamen çıkmış olacak. Ayrıca gecikmeli yürürlük, hukuki boşluk riskini azaltan bir yöntem olarak gerekçede özellikle belirtildi.

Konu Yargı
Öne çıkanlar yüksek mahkeme, meclis, son dakika
Okuma süresi 7 dakika
Hazırlayan Elif Yalçın

Öne çıkan noktalar

  • Genel kurul, hükmün ölçülülük ilkesine aykırı olduğuna oy çokluğuyla hükmetti.
  • İptal kararı dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
  • Hukukçular kararın benzer davalarda yol gösterici olacağını söylüyor.

Siyasi partilerden gelen ilk tepkilerde kararın saygıyla karşılandığı ve gerekçenin ayrıntılı biçimde incelendiği belirtildi. Adalet bakanlığı kaynakları, yeni düzenleme için bir çalışma grubunun kurulabileceğini, taslağın hazırlanması sırasında akademisyen ve baroların görüşlerine başvurulabileceğini ifade etti. Sürecin Meclis takviminde nasıl yer bulacağı ise önümüzdeki haftalarda netleşecek. Kararın uygulamadaki etkileri, ilerleyen aylarda ortaya çıkacak yeni düzenlemeyle birlikte netleşecek.

Yazı İşleri Müdürü

Elif Yalçın

Gündem24'ün yazı işleri masasını yöneten Elif Yalçın, siyaset ve asayiş haberlerinde doğrulama ve sade anlatım ilkesini gözetir. Ulusal basında geçirdiği on beş yılın ardından editör kadrosunun günlük yayın akışını planlıyor.

2 Yorum

Düşüncelerinizi paylaşın

Demo ziyaretçi olarak oturum açılmış. Profilinizi düzenleyin. Oturum kapatılsın mı? Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir