{"id":153,"date":"2026-10-26T17:27:54","date_gmt":"2026-10-26T14:27:54","guid":{"rendered":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/veri-merkezleri-su-ve-enerji-tuketimi\/"},"modified":"2026-10-26T17:27:54","modified_gmt":"2026-10-26T14:27:54","slug":"veri-merkezleri-su-ve-enerji-tuketimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/veri-merkezleri-su-ve-enerji-tuketimi\/","title":{"rendered":"Veri merkezleri ne kadar su ve enerji t\u00fcketiyor? Yapay zek\u00e2n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen ayak izi"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">Yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda yeni veri merkezlerinin in\u015fa edilmesine yol a\u00e7\u0131yor. Bu tesisler, \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yo\u011fun elektrik t\u00fcketiyor ve sunucular\u0131 so\u011futmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck miktarda suya ihtiya\u00e7 duyuyor. Kurakl\u0131kla m\u00fccadele eden baz\u0131 b\u00f6lgelerde, yeni veri merkezi projeleri yerel halk\u0131n tepkisiyle kar\u015f\u0131la\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bilgisayar m\u00fchendisi Do\u00e7. Dr. \u0130pek S\u00f6nmez, verimli so\u011futma teknolojilerinin ve yenilenebilir enerjinin bu ayak izini azaltabilece\u011fini ancak \u015feffaf raporlaman\u0131n \u015fart oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Analizimizde, teknoloji \u015firketlerinin \u00e7evresel taahh\u00fctlerini nas\u0131l de\u011ferlendirmek gerekti\u011fini de ele ald\u0131k.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-keybox\">\n<p class=\"m-keybox__title\"><strong>Bu yaz\u0131da<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bir sorgunun arkas\u0131ndaki makineler<\/li>\n<li>So\u011futma i\u00e7in harcanan su<\/li>\n<li>Ye\u015fil veri merkezi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>Bir sorgunun arkas\u0131ndaki makineler<\/h2>\n<p>Bir yapay zek\u00e2 uygulamas\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z soru, ekran\u0131n arkas\u0131nda binlerce i\u015flemcinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir sunucu salonuna gidiyor. Bu salonlar hi\u00e7 durmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve s\u00fcrekli elektrik t\u00fcketiyor. Yo\u011fun i\u015flem yapan i\u015flemciler \u00e7ok \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in havaland\u0131rma ve so\u011futma sistemleri de neredeyse bir o kadar enerji gerektirebiliyor. Tek bir sorgunun pay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck, ama milyonlarca sorgunun toplam\u0131 b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n<p>Veri merkezlerinin enerji t\u00fcketimi, kulland\u0131klar\u0131 donan\u0131ma ve verimlilik d\u00fczeyine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor. Yeni nesil tesisler daha verimli olsa da talep o kadar h\u0131zl\u0131 art\u0131yor ki toplam t\u00fcketim y\u00fckselmeye devam ediyor. Sekt\u00f6r raporlar\u0131, birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde veri merkezlerinin baz\u0131 \u00fclkelerin elektrik talebinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir pay alaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Elbette bu tahminler farkl\u0131 varsay\u0131mlara dayan\u0131yor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-content\/uploads\/sites\/55\/2026\/11\/mergen-veri-merkezleri-su-ve-enerji-tuketimi-2-1100x700.webp\" alt=\"Bir sorgunun arkas\u0131ndaki makineler \u2014 Veri merkezleri ne kadar su ve enerji t\u00fcketiyor? Yapay zek\u00e2n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen ayak izi\" \/><\/figure>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Bulut dedi\u011fimiz \u015fey asl\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde, su ve elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan binalard\u0131r.<\/p>\n<p><cite>Can \u00d6zt\u00fcrk<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h2>So\u011futma i\u00e7in harcanan su<\/h2>\n<p>Su t\u00fcketimi ise daha az konu\u015fulan boyut. So\u011futma kulelerinde buharla\u015fan su, tesisin ihtiyac\u0131 olan \u0131s\u0131y\u0131 atmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Yo\u011fun i\u015flem yapan b\u00fcy\u00fck bir tesiste g\u00fcnl\u00fck su t\u00fcketimi orta \u00f6l\u00e7ekli bir kasaban\u0131n ihtiyac\u0131na yakla\u015fabiliyor. Elbette bu, tesisin tasar\u0131m\u0131na, iklime ve kullan\u0131lan so\u011futma y\u00f6ntemine g\u00f6re geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fiyor. Bu nedenle bir tesisin su ayak izi, yaln\u0131zca kulland\u0131\u011f\u0131 suyla de\u011fil, nerede kuruldu\u011fuyla da ilgili.<\/p>\n<p>Kurakl\u0131kla m\u00fccadele eden b\u00f6lgelerde yeni veri merkezi projeleri yerel tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. \u00c7ift\u00e7iler ve belediyeler, suyun \u00f6nce i\u00e7me ve tar\u0131m i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor. \u015eirketler ise geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f su ve kapal\u0131 devre so\u011futma gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle t\u00fcketimi azaltt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Do\u00e7. Dr. \u0130pek S\u00f6nmez, bu iddialar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bi\u00e7imde do\u011frulanabilmesi i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 raporlaman\u0131n zorunlu oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n<h2>Ye\u015fil veri merkezi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h2>\n<p>Ye\u015fil veri merkezi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? S\u00f6nmez&#039;e g\u00f6re m\u00fcmk\u00fcn, ama bir dizi ko\u015fulla. Tesislerin yenilenebilir enerjiyle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, at\u0131k \u0131s\u0131n\u0131n konut ya da sera \u0131s\u0131tmada kullan\u0131lmas\u0131, serin iklimlerde kurulmas\u0131 ve so\u011futmada suyu az t\u00fcketen teknolojilerin se\u00e7ilmesi gerekiyor. Ayr\u0131ca yaz\u0131l\u0131m taraf\u0131nda da verimlilik \u00f6nemli: Daha k\u00fc\u00e7\u00fck modeller, daha az enerji gerektiriyor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table m-facts\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Konu<\/th>\n<td>Bilim ve Teknoloji<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u00d6ne \u00e7\u0131kanlar<\/th>\n<td>yapay zek\u00e2, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, kurakl\u0131k<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Okuma s\u00fcresi<\/th>\n<td>10 dakika<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Haz\u0131rlayan<\/th>\n<td>Can \u00d6zt\u00fcrk<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3>\u00d6ne \u00e7\u0131kan noktalar<\/h3>\n<ul>\n<li>Veri merkezleri hem elektrik hem de so\u011futma i\u00e7in su t\u00fcketiyor.<\/li>\n<li>Kurak b\u00f6lgelerde yeni tesis projeleri yerel tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor.<\/li>\n<li>Uzmanlar tesis baz\u0131nda, ba\u011f\u0131ms\u0131z do\u011frulanabilen raporlama istiyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u015eirketlerin \u00e7evresel taahh\u00fctlerini de\u011ferlendirirken \u00fc\u00e7 soruya bakmak yararl\u0131: T\u00fcketim rakamlar\u0131 tesis baz\u0131nda a\u00e7\u0131klan\u0131yor mu? Su ve enerji verileri ba\u011f\u0131ms\u0131z denetimden ge\u00e7iyor mu? Taahh\u00fctler y\u0131ll\u0131k toplam hedefe mi, ger\u00e7ek zamanl\u0131 kullan\u0131ma m\u0131 dayan\u0131yor? S\u00f6nmez, \u015feffaf raporlama olmadan ye\u015fil s\u00f6ylemin g\u00fcvenilir olmayaca\u011f\u0131n\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n da tercihlerinde bu bilgiyi aramas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-readmore\">\n<p class=\"m-readmore__title\"><strong>Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=kuresel-ticaretin-dar-bogazlari\">K\u0131z\u0131ldeniz&#039;den Panama&#039;ya: K\u00fcresel ticaretin dar bo\u011fazlar\u0131 raflara nas\u0131l yans\u0131yor?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=veri-gazetecisi-tolga-ersoy-podcast\">Veri gazetecisi Tolga Ersoy: \u201cHer tablonun arkas\u0131nda bir insan hik\u00e2yesi var\u201d<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=asgari-ucretle-yasamak-hane-butcesi\">Video analiz: Asgari \u00fccretle ya\u015famak, bir hane b\u00fct\u00e7esi bug\u00fcn nas\u0131l d\u00f6n\u00fcyor?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her yapay zek\u00e2 sorgusunun arkas\u0131nda, so\u011futulmas\u0131 gereken devasa sunucu salonlar\u0131 var. Teknolojinin \u00e7evresel maliyetini uzmanlarla tart\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":85,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mergen_verified":"","_mergen_sources":"","_mergen_correction":"","_mergen_correction_date":"","footnotes":""},"categories":[11,8],"tags":[30,28,26],"class_list":["post-153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-teknoloji","category-cevre","tag-enerji-donusumu","tag-kuraklik","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=153"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/153\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}