{"id":148,"date":"2026-10-29T20:32:53","date_gmt":"2026-10-29T17:32:53","guid":{"rendered":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/kentsel-donusumun-gorunmeyen-yuzu\/"},"modified":"2026-10-29T20:32:53","modified_gmt":"2026-10-29T17:32:53","slug":"kentsel-donusumun-gorunmeyen-yuzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/kentsel-donusumun-gorunmeyen-yuzu\/","title":{"rendered":"Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen y\u00fcz\u00fc: Mahalleden kopan kirac\u0131lar"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">Deprem riskine kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri, binlerce eski binay\u0131 daha g\u00fcvenli yap\u0131larla de\u011fi\u015ftiriyor. Ancak bu s\u00fcrecin en k\u0131r\u0131lgan taraflar\u0131, genellikle kirac\u0131lar oluyor. \u00dc\u00e7 farkl\u0131 il\u00e7ede y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sonras\u0131nda ayn\u0131 mahallede ya\u015famaya devam edebilen kirac\u0131lar\u0131n oran\u0131n\u0131n olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu tespit ettik. Kiras\u0131 katlanan ya da yeni konutlara eri\u015femeyen aileler, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okullar\u0131ndan ve y\u0131llard\u0131r kurduklar\u0131 kom\u015fuluk ili\u015fkilerinden uzakla\u015fmak zorunda kal\u0131yor.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-keybox\">\n<p class=\"m-keybox__title\"><strong>Bu yaz\u0131da<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bir mahallenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/li>\n<li>Kirac\u0131lar\u0131n hik\u00e2yeleri<\/li>\n<li>Hak temelli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>Bir mahallenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/h2>\n<p>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 mahallede ilk i\u015f, binalar\u0131n giri\u015fine as\u0131lan bo\u015faltma bildirimleri oldu. Sokakta dola\u015f\u0131rken, uzun y\u0131llard\u0131r orada ya\u015fayan kirac\u0131lar\u0131n valizlerinin h\u00e2l\u00e2 kap\u0131ya dayal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Y\u0131k\u0131m ekiplerinin gelmesinden \u00f6nce bir\u00e7ok aile yeni bir ev bulmak i\u00e7in haftalarca dola\u015fm\u0131\u015f, ancak ayn\u0131 mahalleden kiral\u0131k daire bulman\u0131n neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu anlam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Mahallenin yeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ise \u00e7arp\u0131c\u0131. Eski iki katl\u0131 evlerin yerini sekiz katl\u0131, bah\u00e7eli sitelerin ald\u0131\u011f\u0131, cadde \u00fczerinde yeni a\u00e7\u0131lan kafelerin ve ma\u011fazalar\u0131n \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Proje y\u00f6neticileri, riskli yap\u0131lar\u0131n yenilenmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu, binalar\u0131n depreme dayan\u0131kl\u0131 h\u00e2le gelmesinin en \u00f6nemli kazan\u0131m oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu arg\u00fcman\u0131 kirac\u0131lar da kabul ediyor, itiraz ettikleri s\u00fcre\u00e7.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-content\/uploads\/sites\/55\/2026\/11\/mergen-kentsel-donusumun-gorunmeyen-yuzu-2-1100x700.webp\" alt=\"Bir mahallenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u2014 Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmeyen y\u00fcz\u00fc: Mahalleden kopan kirac\u0131lar\" \/><\/figure>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Bina yenilendi ama bizim hayat\u0131m\u0131z yerinden s\u00f6k\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p><cite>Selin Demir<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h2>Kirac\u0131lar\u0131n hik\u00e2yeleri<\/h2>\n<p>Kirac\u0131lar, m\u00fclk sahiplerinden farkl\u0131 olarak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde s\u00f6z sahibi de\u011fil. Anla\u015fma imzalama hakk\u0131, yeni konuttan pay alma hakk\u0131 ya da kira yard\u0131m\u0131 \u00e7o\u011funlukla m\u00fclk sahibine tan\u0131n\u0131yor. \u00dc\u00e7 il\u00e7ede g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yirmiye yak\u0131n kirac\u0131, bildirimin k\u0131sa s\u00fcrede geldi\u011fini, kira deste\u011finin ise yeni mahallenin kira bedeli kar\u015f\u0131s\u0131nda yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Bir anne, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okulunu de\u011fi\u015ftirmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, yeni mahallede kom\u015fusu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ak\u015famlar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakmak durumunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Ya\u015fl\u0131 bir kirac\u0131 ise k\u0131rk y\u0131ld\u0131r ayn\u0131 bakkaldan al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yeni yerinde kimsenin ad\u0131n\u0131 bilmedi\u011fini anlat\u0131rken sesi k\u0131s\u0131l\u0131yor. Bu hik\u00e2yeler, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn sosyal maliyetinin rakamlarla \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen bir yan\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n<h2>Hak temelli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h2>\n<p>\u015eehir planc\u0131lar\u0131, hak temelli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ancak bunun i\u00e7in s\u00fcrecin ba\u015ftan tasarlanmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor. \u00d6nerilerin ba\u015f\u0131nda kirac\u0131lar\u0131n s\u00fcrece dahil edilmesi, kira art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sonras\u0131 belirli bir s\u00fcre s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve mahalle i\u00e7inde ge\u00e7ici bar\u0131nma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanmas\u0131 geliyor. Baz\u0131 \u00fclkelerde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerine belirli oranda sosyal konut zorunlulu\u011fu getirilmi\u015f.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table m-facts\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Konu<\/th>\n<td>Toplum<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u00d6ne \u00e7\u0131kanlar<\/th>\n<td>kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ara\u015ft\u0131rma, g\u00f6\u00e7<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Okuma s\u00fcresi<\/th>\n<td>11 dakika<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Haz\u0131rlayan<\/th>\n<td>Selin Demir<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3>\u00d6ne \u00e7\u0131kan noktalar<\/h3>\n<ul>\n<li>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sonras\u0131 ayn\u0131 mahallede kalabilen kirac\u0131 oran\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck.<\/li>\n<li>Kira yard\u0131m\u0131, yeni mahallenin kira d\u00fczeyi kar\u015f\u0131s\u0131nda yetersiz kal\u0131yor.<\/li>\n<li>Uzmanlar kirac\u0131y\u0131 s\u00fcrece dahil eden, kademeli bir model \u00f6neriyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu \u00f6rneklerin \u00fclkemize do\u011frudan uyarlanabilmesi i\u00e7in yasal d\u00fczenleme, b\u00fct\u00e7e ve yerel y\u00f6netimlerin kapasitesi gerekiyor. Planc\u0131lar, riskli yap\u0131lar\u0131n yenilenmesinin bir g\u00fcvenlik zorunlulu\u011fu oldu\u011funu ve bu zorunlulu\u011fun kimseyi mahalleden koparmak pahas\u0131na y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurguluyor. Dosyam\u0131z\u0131n sonunda, kirac\u0131lar\u0131n da s\u00f6z sahibi oldu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm modelini ve bu modelin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 inceledik.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-readmore\">\n<p class=\"m-readmore__title\"><strong>Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=kirsala-donus-koye-tasinan-gencler\">K\u0131rsala d\u00f6n\u00fc\u015f: \u015eehirden k\u00f6ye ta\u015f\u0131nan gen\u00e7lerin yeni hayatlar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=mevsimlik-tarim-iscilerinin-yolculugu\">Mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin yolculu\u011fu: Foto\u011fraflarla bir hasat mevsimi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=ev-ici-bakim-emegi-kadinlar\">Ev i\u00e7i bak\u0131m eme\u011fi: Kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen ikinci mesaisi<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri binalar\u0131 yenilerken, uzun y\u0131llard\u0131r ayn\u0131 mahallede ya\u015fayan kirac\u0131lar semtlerini terk etmek zorunda kal\u0131yor. Kirac\u0131lar\u0131n hik\u00e2yelerini ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6nerilerini derledik.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":71,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mergen_verified":"","_mergen_sources":"","_mergen_correction":"","_mergen_correction_date":"","footnotes":""},"categories":[3,6],"tags":[14,16,18,29],"class_list":["post-148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dosya","category-toplum","tag-arastirma","tag-goc","tag-kentsel-donusum","tag-konut-krizi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}