{"id":126,"date":"2026-11-08T00:06:52","date_gmt":"2026-11-07T21:06:52","guid":{"rendered":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/okul-basarisinda-bolgesel-ucurum\/"},"modified":"2026-11-08T00:06:52","modified_gmt":"2026-11-07T21:06:52","slug":"okul-basarisinda-bolgesel-ucurum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/okul-basarisinda-bolgesel-ucurum\/","title":{"rendered":"Veriler konu\u015fuyor: Okul ba\u015far\u0131s\u0131nda b\u00f6lgesel u\u00e7urum derinle\u015fiyor"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">Bir \u00e7ocu\u011fun e\u011fitim hayat\u0131ndaki ba\u015far\u0131s\u0131, ne kadar\u0131 yetene\u011fine ve \u00e7abas\u0131na, ne kadar\u0131 do\u011fdu\u011fu yere ba\u011fl\u0131? Bu soruya yan\u0131t aramak i\u00e7in son be\u015f y\u0131l\u0131n merkezi s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, il\u00e7e baz\u0131ndaki sosyoekonomik g\u00f6stergeler ve okul altyap\u0131s\u0131 verileriyle birlikte analiz ettik. Ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u00e7arp\u0131c\u0131: En ba\u015far\u0131l\u0131 ve en ba\u015far\u0131s\u0131z il\u00e7eler aras\u0131ndaki fark, son be\u015f y\u0131lda kapanmak bir yana, giderek a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u00d6\u011fretmen de\u011fi\u015fim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ise belirleyici etkenlerin ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-keybox\">\n<p class=\"m-keybox__title\"><strong>Bu yaz\u0131da<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Analiz y\u00f6ntemimiz<\/li>\n<li>Haritada e\u015fitsizlik<\/li>\n<li>Fark\u0131 yaratan etkenler<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>Analiz y\u00f6ntemimiz<\/h2>\n<p>Analize son be\u015f y\u0131l\u0131n s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 il ve il\u00e7e d\u00fczeyinde derleyerek ba\u015flad\u0131k. Sonu\u00e7lar\u0131, il\u00e7elerin sosyoekonomik g\u00f6stergeleri, \u00f6\u011fretmen ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 ve okul binalar\u0131n\u0131n durumuyla e\u015fle\u015ftirdik. B\u00f6ylece her il\u00e7e i\u00e7in bir ba\u015far\u0131 puan\u0131 ve bu puan\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir de\u011fi\u015fkenler seti elde ettik. T\u00fcm ad\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n adil olmas\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilerin ailesel ko\u015fullar\u0131n\u0131 da hesaba katt\u0131k. Ayn\u0131 gelir d\u00fczeyindeki il\u00e7eleri birbiriyle k\u0131yaslayarak yaln\u0131zca yoksullu\u011fun de\u011fil, okul ko\u015fullar\u0131n\u0131n da etkisini ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Y\u00f6ntemimizin s\u0131n\u0131rlar\u0131 var: S\u0131nav puan\u0131 e\u011fitimin tek g\u00f6stergesi de\u011fil ve il\u00e7e ortalamas\u0131 il\u00e7edeki her \u00e7ocu\u011fu temsil etmiyor. Yine de e\u011filim tutarl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-content\/uploads\/sites\/55\/2026\/11\/mergen-okul-basarisinda-bolgesel-ucurum-2-1100x700.webp\" alt=\"Analiz y\u00f6ntemimiz \u2014 Veriler konu\u015fuyor: Okul ba\u015far\u0131s\u0131nda b\u00f6lgesel u\u00e7urum derinle\u015fiyor\" \/><\/figure>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Posta kodu, bir \u00e7ocu\u011fun gelece\u011fini belirlememeli.<\/p>\n<p><cite>Mert Aksoy<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h2>Haritada e\u015fitsizlik<\/h2>\n<p>Haritada e\u015fitsizlik, do\u011fu-bat\u0131 \u00e7izgisinden \u00e7ok merkez-\u00e7evre ayr\u0131m\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. B\u00fcy\u00fck\u015fehirlerin merkez il\u00e7eleri ile ayn\u0131 illerin uzak il\u00e7eleri aras\u0131ndaki fark, baz\u0131 illerde iller aras\u0131 farktan bile b\u00fcy\u00fck. Be\u015f y\u0131l \u00f6nce kapanmaya y\u00fcz tutan fark, bug\u00fcn yeniden a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle pandemi sonras\u0131nda uzaktan e\u011fitime eri\u015fim fark\u0131, yaralar\u0131 derinle\u015ftirmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ayn\u0131 il s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bile il\u00e7eler aras\u0131ndaki ba\u015far\u0131 fark\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr d\u00fczeyde.<\/p>\n<p>Haritan\u0131n bir ucunda, y\u00fcksek puan alan \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011funlukla \u00f6zel dershaneye ya da evde bire bir deste\u011fe eri\u015febildi\u011fi il\u00e7eler var. \u00d6b\u00fcr ucunda ise tek \u00f6\u011fretmenli k\u00f6y okullar\u0131n\u0131n, birle\u015ftirilmi\u015f s\u0131n\u0131flar\u0131n ve ta\u015f\u0131mal\u0131 e\u011fitimin yayg\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeler. Bu il\u00e7elerde \u00f6\u011frenciler sabah erken saatte yola \u00e7\u0131k\u0131p ak\u015fam ge\u00e7 saatte d\u00f6n\u00fcyor, ders \u00e7al\u0131\u015facak zaman ve sessiz bir ortam bulmakta zorlan\u0131yor.<\/p>\n<h2>Fark\u0131 yaratan etkenler<\/h2>\n<p>Ba\u015far\u0131 fark\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan etkenlerin ba\u015f\u0131nda \u00f6\u011fretmen de\u011fi\u015fim s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 geliyor. \u00d6\u011fretmenin bir okulda ortalama ka\u00e7 y\u0131l kald\u0131\u011f\u0131, \u00f6\u011frencilerin ba\u015far\u0131s\u0131yla anlaml\u0131 bi\u00e7imde ili\u015fkili \u00e7\u0131kt\u0131. Zor ko\u015fullu b\u00f6lgelere atanan \u00f6\u011fretmenlerin \u00e7o\u011fu birka\u00e7 y\u0131l sonra ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu okullarda s\u00fcreklilik olu\u015fmuyor. Bu durum m\u00fcfredat\u0131n izlenmesini ve \u00f6\u011frenciyle g\u00fcven ili\u015fkisi kurulmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table m-facts\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Konu<\/th>\n<td>Veri<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u00d6ne \u00e7\u0131kanlar<\/th>\n<td>veri gazetecili\u011fi, e\u011fitim e\u015fitsizli\u011fi, gen\u00e7lik<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Okuma s\u00fcresi<\/th>\n<td>10 dakika<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Haz\u0131rlayan<\/th>\n<td>Mert Aksoy<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3>\u00d6ne \u00e7\u0131kan noktalar<\/h3>\n<ul>\n<li>Baz\u0131 illerde il\u00e7eler aras\u0131 ba\u015far\u0131 fark\u0131 iller aras\u0131 farktan b\u00fcy\u00fck.<\/li>\n<li>\u00d6\u011fretmenin okulda kalma s\u00fcresi ba\u015far\u0131yla anlaml\u0131 bi\u00e7imde ili\u015fkili \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li>Okul \u00f6ncesi e\u011fitime eri\u015fim fark\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmede etkili g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130kinci etken okul \u00f6ncesi e\u011fitime eri\u015fim. Anaokulu oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu il\u00e7elerde, ilkokul sonras\u0131 ba\u015far\u0131daki fark daha az. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc etken ise okul binalar\u0131n\u0131n ve laboratuvarlar\u0131n durumu. E\u011fitim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, kaynaklar\u0131n e\u015fitsizli\u011fi azaltacak bi\u00e7imde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131, \u00f6\u011fretmen kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik te\u015fviklerin g\u00fc\u00e7lendirilmesini ve erken \u00e7ocukluk e\u011fitiminin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Bu \u00f6nerilerin ortak noktas\u0131, kaynaklar\u0131n en \u00e7ok ihtiyac\u0131 olan okullara \u00f6ncelikle y\u00f6nlendirilmesi.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-readmore\">\n<p class=\"m-readmore__title\"><strong>Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=genclerin-barinma-yukunu-hesapladik\">Kira m\u0131, maa\u015f m\u0131? Son on y\u0131lda gen\u00e7lerin bar\u0131nma y\u00fck\u00fcn\u00fc hesaplad\u0131k<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=saglik-sisteminde-bekleme-sureleri\">Sa\u011fl\u0131k sisteminde bekleme s\u00fcreleri: Hangi bran\u015fta ne kadar s\u0131ra var?<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/?name=haritalarla-parka-yurume-mesafesi\">Haritalarla: Hangi mahallede ka\u00e7 dakikada bir parka y\u00fcr\u00fcnebiliyor?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son be\u015f y\u0131l\u0131n s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 il ve il\u00e7e baz\u0131nda analiz ettik. Bulgular, \u00f6\u011frencilerin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgeye ba\u011fl\u0131 olarak dramatik bi\u00e7imde de\u011fi\u015fti\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mergen_verified":"","_mergen_sources":"","_mergen_correction":"","_mergen_correction_date":"","footnotes":""},"categories":[6,7],"tags":[19,31,15],"class_list":["post-126","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-toplum","category-veri","tag-egitim-esitsizligi","tag-genclik","tag-veri-gazeteciligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/veri-gazeteciligi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}