



Yayladan dönen sürüler: Küçükbaş yetiştiriciliğinde kış meraları ve kuzulama hazırlığı
Yaz boyunca yaylada otlayan koyun ve keçi sürüleri köylere döndü. Kış merası, aşım dönemi ve kuzulama hazırlığını fotoğraflarla anlattık.
Toroslardan Doğu Karadeniz yaylalarına kadar, yaz boyunca serin otlaklarda kalan koyun ve keçi sürüleri sonbaharın gelişiyle köylerine döndü. Çanların sesiyle köy yollarını dolduran sürüler, kırsalın en eski ritüellerinden birini yeniden canlandırdı. Ancak dönüş, küçükbaş yetiştiricileri için yoğun bir dönemin de başlangıcı. Aşım dönemindeki koyunların beslenmesi, kış merasının planlanması, barınakların onarılması ve kuzulama için hazırlık bir arada yürütülüyor. Kurgusal Çamlıkaya köyünden yetiştirici Hasan Demirtaş'ın sürüsüyle birlikte geçirdiğimiz günleri fotoğraf dosyamızda topladık. Sürünün yaylada yürüdüğü patikalardan köydeki ağıllara kadar uzanan yolculuğu karelerle izleyebilirsiniz. Yetiştiricinin anlattıkları, küçükbaş hayvancılığın emek dolu takvimini gözler önüne seriyor.
Yayladan köye uzun yolculuk
Çamlıkaya köyünden Hasan Demirtaş'ın sürüsü, mayıs sonunda çıktığı yayladan ekim sonunda köye döndü. Dört yüze yakın koyun ve keçiden oluşan sürü, iki gün süren yolculuk boyunca dağ patikalarından ve dere yataklarından geçti. Demirtaş, yayla yolculuğunun her yıl biraz daha zorlaştığını, eskiden konaklanan bazı otlakların artık kullanılamadığını anlatıyor. Yine de yaylada geçen yazın sürüye kazandırdığı kondisyon, ona göre her zahmete değiyor.
Yayla otlakları, küçükbaş hayvanların yaz boyunca serin bir ortamda, zengin bitki örtüsüyle beslenmesini sağlıyor. Bu dönemde hayvanlar kilo alıyor ve kışa güçlü bir kondisyonla giriyor. Ancak yaylacılık geleneği, genç kuşakların ilgisinin azalmasıyla birlikte zayıflıyor. Demirtaş, yaylaya birlikte çıktığı çobanların her yıl biraz daha yaşlandığını, yerlerine gelecek gençleri bulmanın zorlaştığını söylüyor. Yine de oğlunun bu yıl ilk kez yaylada kalması, onu umutlandırmış.

Sürü yayladan sağlıklı döndüyse, kışın yarısını kazanmışsın demektir.
Mert Aksoy
Aşım dönemi ve besleme
Köye dönüşle birlikte sürüde aşım dönemi başlıyor. Koyunların aşım öncesinde ve aşım sırasında iyi beslenmesi, ikiz doğum oranını ve kuzu sağlığını doğrudan etkiliyor. Bu uygulama yetiştiriciler arasında halk dilinde çeşitli adlarla biliniyor ve temelinde aşım öncesi dönemde enerji desteğinin artırılması yatıyor. Demirtaş, sürüsüne bu dönemde arpa ve kaliteli kuru ot takviyesi yaptığını, ancak miktarı her yıl veteriner hekimle birlikte belirlediğini anlatıyor.



Kış merası planlaması da bu dönemin önemli işleri arasında. Köy çevresindeki meraların aşırı otlatılmaması, bir sonraki bahar için bitki örtüsünün korunması açısından kritik. Yetiştiriciler, meraları bölümlere ayırarak dönüşümlü kullanmanın otlakların kendini yenilemesine yardımcı olduğunu biliyor. Karlı ve soğuk günlerde ise hayvanlar ağıllarda kaba yemle besleniyor. Sürü sahipleri, yem stoğunun kış boyunca yetmesi için sonbaharda dikkatli bir hesap yapmak zorunda. Meraların korunması, köyün ortak geleceğine yapılan bir yatırım olarak görülüyor.
Kuzulamaya hazırlık
Kışın sonuna doğru başlayacak kuzulama dönemi, küçükbaş yetiştiricilerinin en yoğun ve en heyecanlı zamanı. Bu döneme hazırlık için ağılların onarılması, kuzulama bölmelerinin hazırlanması ve altlık stoğunun tamamlanması gerekiyor. Demirtaş, ağılın soğuk hava cereyanından korunmasının ama havasız da kalmamasının yeni doğan kuzular için hayati önem taşıdığını vurguluyor. Kuzuların ilk saatlerde ağız sütü alması ise sağlıklı bir başlangıcın temel koşulu. Kuzulama döneminde gece nöbetleri de aile içinde paylaştırılıyor.
| Konu | Hayvancılık |
|---|---|
| Öne çıkanlar | küçükbaş, köy yaşamı, yem bitkileri |
| Okuma süresi | 5 dakika |
| Hazırlayan | Mert Aksoy |
Öne çıkan noktalar
- Yayla otlakları sürünün kışa güçlü bir kondisyonla girmesini sağlıyor.
- Aşım döneminde dengeli besleme, kuzu verimini doğrudan etkiliyor.
- Kuzulama öncesi ağıl, altlık ve aşı hazırlığı zamanında tamamlanmalı.
Gebelik döneminde koyunların düzenli kontrol edilmesi, beslenmenin son aylarda artırılması ve aşı programının aksatılmaması öneriliyor. Veteriner hekimler, doğum sırasında ya da sonrasında yaşanabilecek sorunlarda mutlaka profesyonel destek alınması gerektiğini hatırlatıyor. Çamlıkaya'da kış, sessiz ama yoğun bir bekleyişle geçecek. Demirtaş ailesi için her yeni kuzu, yaylada geçen uzun bir yazın ve kış boyunca gösterilen emeğin en güzel karşılığı olacak. Köyün yaşlıları ise bu döngünün yüzyıllardır aynı sabırla sürdüğünü hatırlatıyor.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsunuz?



































































Yorum Yap