{"id":131,"date":"2026-10-22T20:19:41","date_gmt":"2026-10-22T17:19:41","guid":{"rendered":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/zincir-ustu-podcast-dijital-paralar\/"},"modified":"2026-10-22T20:19:41","modified_gmt":"2026-10-22T17:19:41","slug":"zincir-ustu-podcast-dijital-paralar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/zincir-ustu-podcast-dijital-paralar\/","title":{"rendered":"Zincir \u00dcst\u00fc Podcast: Merkez bankas\u0131 dijital paralar\u0131 neyi de\u011fi\u015ftirecek?"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">Zincir \u00dcst\u00fc&#039;n\u00fcn bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, d\u00fcnya genelinde onlarca \u00fclkenin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 merkez bankas\u0131 dijital paralar\u0131n\u0131 masaya yat\u0131rd\u0131k. Konuklar\u0131m\u0131z ekonomist Do\u00e7. Dr. Serkan Avc\u0131 ve \u00f6deme sistemleri uzman\u0131 Gizem Tun\u00e7, bu projelerin nakit kullan\u0131m\u0131n\u0131, bankac\u0131l\u0131k sistemini ve g\u00fcndelik \u00f6demeleri nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilece\u011fini de\u011ferlendirdi. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn son k\u0131sm\u0131nda ise dijital paralar\u0131n mahremiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131\u011f\u0131 kayg\u0131lar\u0131 ve olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini konu\u015ftuk.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-keybox\">\n<p class=\"m-keybox__title\"><strong>Bu yaz\u0131da<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Dijital para nedir?<\/li>\n<li>Bankac\u0131l\u0131k sistemine etkileri<\/li>\n<li>Mahremiyet tart\u0131\u015fmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>Dijital para nedir?<\/h2>\n<p>B\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131nda Do\u00e7. Dr. Serkan Avc\u0131, merkez bankas\u0131 dijital paras\u0131n\u0131 bilindik banka kart\u0131 ve mobil bankac\u0131l\u0131k uygulamalar\u0131ndan ay\u0131ran noktay\u0131 anlatt\u0131. Avc\u0131&#039;ya g\u00f6re temel fark, paran\u0131n do\u011frudan merkez bankas\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olmas\u0131: yani kullan\u0131c\u0131 bir ticari bankan\u0131n de\u011fil, devletin ihra\u00e7 etti\u011fi dijital banknot ile i\u015flem yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Gizem Tun\u00e7 ise bu projelerin kripto paralardan ve stablecoin&#039;lerden fark\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Merkez bankas\u0131 dijital paralar\u0131nda de\u011fer resm\u00ee para birimine ba\u011fl\u0131, ihra\u00e7 eden merkez\u00ee bir otorite var ve kurallar bu otoritece belirleniyor. Tun\u00e7, d\u00fcnyada pek \u00e7ok \u00fclkenin pilot uygulama y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ancak yayg\u0131n kullan\u0131ma ge\u00e7en \u00f6rneklerin hen\u00fcz s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-content\/uploads\/sites\/31\/2026\/11\/mergen-zincir-ustu-podcast-dijital-paralar-2-1100x700.webp\" alt=\"Dijital para nedir? \u2014 Zincir \u00dcst\u00fc Podcast: Merkez bankas\u0131 dijital paralar\u0131 neyi de\u011fi\u015ftirecek?\" \/><\/figure>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Dijital para, nakdin de\u011fil \u00f6deme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini belirleyecek.<\/p>\n<p><cite>Elif Yal\u00e7\u0131n<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h2>Bankac\u0131l\u0131k sistemine etkileri<\/h2>\n<p>Konuklar, dijital paran\u0131n bankac\u0131l\u0131k sistemine etkisini tart\u0131\u015f\u0131rken en \u00e7ok mevduat konusu \u00fczerinde durdu. Vatanda\u015flar paralar\u0131n\u0131 do\u011frudan merkez bankas\u0131nda dijital hesapta tutabilirse bankalardaki mevduat azalabilir ve bankalar\u0131n kredi verme kapasitesi etkilenebilir. Bu risk nedeniyle bir\u00e7ok tasar\u0131mda bireysel hesaplara tutar s\u0131n\u0131r\u0131 getirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bu \u00e7er\u00e7evede merkez bankalar\u0131n\u0131n hangi mimariyi se\u00e7ece\u011fi, \u00f6deme sistemlerinin gelece\u011fini de do\u011frudan etkileyecek.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan \u00f6deme sistemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu etkiler de s\u0131raland\u0131: daha h\u0131zl\u0131 havale, daha d\u00fc\u015f\u00fck i\u015flem maliyeti ve internet eri\u015fimi s\u0131n\u0131rl\u0131 b\u00f6lgelerde bile kullan\u0131labilen \u00e7evrim d\u0131\u015f\u0131 \u00f6demeler. Avc\u0131, bankalar\u0131n yerini almaktan \u00e7ok rollerinin de\u011fi\u015fece\u011fini, hesap y\u00f6netimi ve m\u00fc\u015fteri hizmetleri gibi alanlarda yeni i\u015f modellerinin do\u011fabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<h2>Mahremiyet tart\u0131\u015fmas\u0131<\/h2>\n<p>B\u00f6l\u00fcm\u00fcn son k\u0131sm\u0131 mahremiyet tart\u0131\u015fmas\u0131na ayr\u0131ld\u0131. T\u00fcm harcamalar\u0131n tek bir merkez\u00ee sistemde izlenebilece\u011fi kayg\u0131s\u0131, kamuoyunda en s\u0131k dile getirilen itiraz. Tun\u00e7, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck tutarl\u0131 \u00f6demelerde anonimli\u011fe yak\u0131n bir gizlilik seviyesi ve kimlik bilgilerinin ayr\u0131 katmanlarda saklanmas\u0131 gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Bu kayg\u0131lar\u0131n giderilmesi, projenin toplumsal kabul\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan en az teknik altyap\u0131 kadar kritik g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table m-facts\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Konu<\/th>\n<td>Reg\u00fclasyon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u00d6ne \u00e7\u0131kanlar<\/th>\n<td>dijital para, stablecoin, d\u00f6viz<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Okuma s\u00fcresi<\/th>\n<td>3 dakika<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Haz\u0131rlayan<\/th>\n<td>Elif Yal\u00e7\u0131n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3>\u00d6ne \u00e7\u0131kan noktalar<\/h3>\n<ul>\n<li>Merkez bankas\u0131 dijital paras\u0131, kripto paralardan farkl\u0131 olarak merkez\u00ee otoritece ihra\u00e7 edilir.<\/li>\n<li>Mevduat kayb\u0131 riski nedeniyle bireysel hesaplara tutar s\u0131n\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/li>\n<li>Mahremiyet kayg\u0131lar\u0131 gizlilik katmanlar\u0131 ve yasal g\u00fcvencelerle ele al\u0131nmal\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Avc\u0131 ise teknik g\u00fcvencelerin yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim ve a\u00e7\u0131k yasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n da gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Veri koruma ilkelerinin dijital para tasar\u0131m\u0131na ba\u015ftan dahil edilmesini \u00f6nerdi. \u0130ki konuk da vatanda\u015flar\u0131n bilgilendirilmesinin ve geni\u015f bir kamuoyu tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n, projenin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in teknik haz\u0131rl\u0131klar kadar \u00f6nemli oldu\u011fu konusunda hemfikirdi.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-readmore\">\n<p class=\"m-readmore__title\"><strong>Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/?name=staking-nedir-getiri-ve-riskler\">Staking nedir? Getiri ve risklerini anla\u015f\u0131l\u0131r \u015fekilde anlatt\u0131k<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/?name=borsa-endeksleri-kripto-baglantisi\">Borsa endeksleri ile kripto paralar aras\u0131ndaki ba\u011f g\u00fc\u00e7leniyor<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/?name=akilli-sozlesme-aciklari-defi-guvenlik\">Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme a\u00e7\u0131klar\u0131: DeFi protokollerinde g\u00fcvenlik nas\u0131l sa\u011flan\u0131r?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podcast serimizin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir ekonomist ve bir \u00f6deme sistemleri uzman\u0131yla merkez bankalar\u0131n\u0131n dijital para projelerini, avantajlar\u0131n\u0131 ve mahremiyet kayg\u0131lar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"audio","meta":{"_mergen_verified":"","_mergen_sources":"","_mergen_correction":"","_mergen_correction_date":"","footnotes":""},"categories":[6],"tags":[21,27,16],"class_list":["post-131","post","type-post","status-publish","format-audio","has-post-thumbnail","hentry","category-regulasyon","tag-dijital-para","tag-doviz","tag-stablecoin","post_format-post-format-audio"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/kripto\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}