{"id":95,"date":"2026-10-28T09:02:28","date_gmt":"2026-10-28T06:02:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/otonom-denizalti-okyanus-tabani-haritasi\/"},"modified":"2026-10-28T09:02:28","modified_gmt":"2026-10-28T06:02:28","slug":"otonom-denizalti-okyanus-tabani-haritasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/otonom-denizalti-okyanus-tabani-haritasi\/","title":{"rendered":"Okyanus taban\u0131n\u0131n haritas\u0131n\u0131 otonom denizalt\u0131lar \u00e7\u0131kar\u0131yor: Sonardan yapay zek\u00e2ya"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">Ay&#039;\u0131n ve Mars&#039;\u0131n y\u00fczeyi hakk\u0131nda kendi okyanuslar\u0131m\u0131z\u0131n taban\u0131ndan daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 haritalara sahip oldu\u011fumuz s\u0131k\u00e7a s\u00f6ylenir. Ger\u00e7ekten de deniz taban\u0131n\u0131n y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckle haritalanm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc bug\u00fcn yaln\u0131zca d\u00f6rtte bir civar\u0131nda. Bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatman\u0131n en umut verici yollar\u0131ndan biri, insans\u0131z ve otonom sualt\u0131 ara\u00e7lar\u0131. K\u00f6rfez Deniz Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc&#039;n\u00fcn geli\u015ftirdi\u011fi torpido bi\u00e7imli ara\u00e7lar, \u00f6nceden belirlenen rotalarda saatlerce dalarak \u00e7ok \u0131\u015f\u0131nl\u0131 sonarlarla deniz taban\u0131n\u0131 tar\u0131yor. Ara\u00e7lar\u0131n \u00fczerindeki yapay zek\u00e2 yaz\u0131l\u0131m\u0131 ise engelleri tan\u0131y\u0131p rotay\u0131 anl\u0131k olarak d\u00fczeltiyor ve ilgin\u00e7 yap\u0131lar\u0131 yeniden incelemek \u00fczere i\u015faretliyor. Ekip, bu sonbahar Ege&#039;de tamamlad\u0131\u011f\u0131 ilk uzun g\u00f6revlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015fmaya haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-keybox\">\n<p class=\"m-keybox__title\"><strong>Bu yaz\u0131da<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Sonar ile karanl\u0131kta g\u00f6rmek<\/li>\n<li>Kendi rotas\u0131n\u0131 d\u00fczelten makineler<\/li>\n<li>Ege&#039;nin derinliklerinden ilk haritalar<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>Sonar ile karanl\u0131kta g\u00f6rmek<\/h2>\n<p>I\u015f\u0131k deniz suyunda h\u0131zla so\u011fruldu\u011fu i\u00e7in birka\u00e7 y\u00fcz metre derinlikten sonra okyanus tamamen karanl\u0131k. Bu nedenle deniz taban\u0131n\u0131 haritalamak i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k yerine ses kullan\u0131l\u0131yor. \u00c7ok \u0131\u015f\u0131nl\u0131 sonarlar, arac\u0131n alt\u0131ndan yelpaze bi\u00e7iminde yay\u0131lan y\u00fczlerce ses demeti g\u00f6nderiyor ve bunlar\u0131n deniz taban\u0131ndan yans\u0131y\u0131p geri d\u00f6nme s\u00fcresini \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Ses suda saniyede yakla\u015f\u0131k 1.500 metre h\u0131zla ilerledi\u011fi i\u00e7in bu s\u00fcre, her noktan\u0131n derinli\u011fini hassas bi\u00e7imde hesaplamaya yetiyor. Sonu\u00e7, deniz taban\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 boyutlu bir haritas\u0131.<\/p>\n<p>Gemilere monte edilen sonarlar geni\u015f alanlar\u0131 h\u0131zla tarayabiliyor; ancak derinlik artt\u0131k\u00e7a ayr\u0131nt\u0131 d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fcyor. Birka\u00e7 bin metre derinlikte bir gemi sonar\u0131, ancak onlarca metre b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki yap\u0131lar\u0131 ay\u0131rt edebiliyor. Otonom sualt\u0131 ara\u00e7lar\u0131 ise deniz taban\u0131n\u0131n birka\u00e7 on metre \u00fczerinde s\u00fcz\u00fclerek \u00e7ok daha y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapabiliyor. Bu sayede bat\u0131klar, sualt\u0131 heyelanlar\u0131, fay izleri ve so\u011fuk su kaynaklar\u0131 gibi k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yap\u0131lar da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 haritalara girebiliyor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/11\/mergen-otonom-denizalti-okyanus-tabani-haritasi-2-1100x700.webp\" alt=\"Sonar ile karanl\u0131kta g\u00f6rmek \u2014 Okyanus taban\u0131n\u0131n haritas\u0131n\u0131 otonom denizalt\u0131lar \u00e7\u0131kar\u0131yor: Sonardan yapay zek\u00e2ya\" \/><\/figure>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Okyanus taban\u0131n\u0131 haritalamak, gezegenimizin hen\u00fcz okunmam\u0131\u015f sayfalar\u0131n\u0131 a\u00e7makt\u0131r.<\/p>\n<p><cite>Selin Demir<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h2>Kendi rotas\u0131n\u0131 d\u00fczelten makineler<\/h2>\n<p>Otonom sualt\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck zorluklar\u0131ndan biri, su alt\u0131nda uydu konumland\u0131rma sinyallerinin al\u0131namamas\u0131. Ara\u00e7lar bu nedenle konumlar\u0131n\u0131 hareket alg\u0131lay\u0131c\u0131larla, deniz taban\u0131na g\u00f6re h\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en akustik cihazlarla ve zaman zaman y\u00fczeydeki gemiyle kurulan ses ba\u011flant\u0131lar\u0131yla tahmin ediyor. Uzun dal\u0131\u015flarda k\u00fc\u00e7\u00fck hatalar birikebildi\u011fi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m, daha \u00f6nce haritalanan b\u00f6lgelerdeki belirgin yap\u0131lar\u0131 tan\u0131yarak konumunu d\u00fczeltebiliyor. Bu y\u00f6ntem, karadaki otonom ara\u00e7lar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 tekniklere olduk\u00e7a benziyor.<\/p>\n<p>K\u00f6rfez Deniz Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc&#039;n\u00fcn ara\u00e7lar\u0131nda kullan\u0131lan yapay zek\u00e2 yaz\u0131l\u0131m\u0131, sonar verilerini dal\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda anl\u0131k olarak i\u015fliyor. Yaz\u0131l\u0131m, \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan kaya \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ya da terk edilmi\u015f bal\u0131k a\u011flar\u0131n\u0131 tan\u0131yarak rotay\u0131 de\u011fi\u015ftirebiliyor. Ayr\u0131ca beklenmedik bir yap\u0131 fark etti\u011finde, dal\u0131\u015f\u0131n sonunda o b\u00f6lgenin \u00fczerinden daha yava\u015f ve daha al\u00e7aktan yeniden ge\u00e7mek i\u00e7in kendi plan\u0131n\u0131 g\u00fcncelliyor. Enstit\u00fcden Dr. Kaan Ert\u00fcrk, bu \u00f6zelli\u011fin ara\u015ft\u0131rma s\u00fcresini ve gemi maliyetlerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<h2>Ege&#039;nin derinliklerinden ilk haritalar<\/h2>\n<p>Ekip bu sonbahar Ege&#039;nin orta b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, en derin noktas\u0131 1.000 metreyi a\u015fan bir havzada \u00fc\u00e7 haftal\u0131k bir saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 tamamlad\u0131. \u0130ki ara\u00e7, toplam 400 saati a\u015fan dal\u0131\u015flarla yakla\u015f\u0131k 250 kilometrekarelik bir alan\u0131 y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckle haritalad\u0131. \u00d6n de\u011ferlendirmeler, haritalarda daha \u00f6nce bilinmeyen sualt\u0131 heyelan izleri, deniz taban\u0131nda gaz \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na i\u015faret edebilecek \u00e7ukurluklar ve aktif faylarla ili\u015fkili olabilecek basamaklar bulundu\u011funu g\u00f6steriyor. Veriler \u015fimdi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceleniyor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table m-facts\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Konu<\/th>\n<td>Yapay Zek\u00e2 ve Robotik<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u00d6ne \u00e7\u0131kanlar<\/th>\n<td>robotik, yapay zek\u00e2, ekoloji<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Okuma s\u00fcresi<\/th>\n<td>6 dakika<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Haz\u0131rlayan<\/th>\n<td>Selin Demir<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3>\u00d6ne \u00e7\u0131kan noktalar<\/h3>\n<ul>\n<li>Deniz taban\u0131n\u0131n yaln\u0131zca d\u00f6rtte biri civar\u0131 y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckle haritalanm\u0131\u015f durumda.<\/li>\n<li>Otonom sualt\u0131 ara\u00e7lar\u0131 \u00e7ok \u0131\u015f\u0131nl\u0131 sonarlarla deniz taban\u0131n\u0131 yak\u0131ndan tar\u0131yor.<\/li>\n<li>Ege&#039;deki ilk g\u00f6revlerde sualt\u0131 heyelan izleri ve olas\u0131 gaz \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 belirlendi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu veriler hem yer bilimciler hem de deniz ekolojisi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 i\u00e7in de\u011ferli. Sualt\u0131 heyelanlar\u0131 tsunami tehlikesini de\u011ferlendirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olabilirken, gaz \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7evresi kendine \u00f6zg\u00fc canl\u0131 topluluklar\u0131na ev sahipli\u011fi yapabiliyor. Ekip, haritalar\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra a\u00e7\u0131k veri olarak payla\u015fmay\u0131 ve uluslararas\u0131 deniz taban\u0131 haritalama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131 sunmay\u0131 planl\u0131yor. Ert\u00fcrk&#039;e g\u00f6re ama\u00e7, Ege&#039;nin karanl\u0131k derinliklerini par\u00e7a par\u00e7a da olsa ayd\u0131nlatmak ve gelecek ku\u015faklara b\u0131rakmak.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-readmore\">\n<p class=\"m-readmore__title\"><strong>Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/?name=izlanda-levhalar-yanardag-fotograflar\">Ate\u015f ve buzun \u00fclkesi: \u0130zlanda&#039;da levhalar\u0131n birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerden kareler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/?name=gronland-devoniyen-fosili-baliktan-karaya\">Bal\u0131ktan karaya ge\u00e7i\u015fin yeni tan\u0131\u011f\u0131: Gr\u00f6nland&#039;da bulunan Devoniyen fosili \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/?name=defne-uysal-soylesi-antibiyotik-direnci\">Mikrobiyolog Dr. Defne Uysal: &#039;Antibiyotik direnci sessiz ilerleyen bir salg\u0131n&#039;<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deniz taban\u0131n\u0131n yaln\u0131zca d\u00f6rtte biri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak haritalanm\u0131\u015f durumda. K\u00f6rfez Deniz Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;n\u00fcn otonom ara\u00e7lar\u0131 Ege&#8217;nin derinliklerinde bu bo\u015flu\u011fu doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":59,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mergen_verified":"","_mergen_sources":"","_mergen_correction":"","_mergen_correction_date":"","footnotes":""},"categories":[8,9],"tags":[21,32,31],"class_list":["post-95","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yapay-zeka-robotik","category-yer-bilimleri","tag-ekoloji","tag-robotik","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}