{"id":82,"date":"2026-11-06T17:03:27","date_gmt":"2026-11-06T14:03:27","guid":{"rendered":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/buzul-olcum-sezonu-alpler-kackarlar\/"},"modified":"2026-11-06T17:03:27","modified_gmt":"2026-11-06T14:03:27","slug":"buzul-olcum-sezonu-alpler-kackarlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/buzul-olcum-sezonu-alpler-kackarlar\/","title":{"rendered":"Buzul \u00f6l\u00e7\u00fcm sezonu kapand\u0131: Alplerden Ka\u00e7karlara da\u011f buzullar\u0131 incelmeye devam ediyor"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-drop-cap\">Da\u011f buzullar\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcm sezonu her y\u0131l eyl\u00fcl sonunda, ilk kar ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm \u00e7ubuklar\u0131n\u0131 \u00f6rtmeden kapan\u0131r. Avrasya Da\u011f Buzullar\u0131 G\u00f6zlem A\u011f\u0131&#039;na veri sa\u011flayan ekiplerin ilk de\u011ferlendirmeleri, bu y\u0131l da tablonun de\u011fi\u015fmedi\u011fini g\u00f6steriyor: \u0130zlenen buzullar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu k\u00fctle kaybetti. Alpler&#039;de s\u0131cak ge\u00e7en yaz ve k\u0131\u015f boyunca biriken az miktardaki kar, kay\u0131plar\u0131 uzun d\u00f6nem ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerine ta\u015f\u0131d\u0131. T\u00fcrkiye&#039;de Ka\u00e7karlar, Cilo-Sat Da\u011flar\u0131 ve A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131&#039;ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck buzullar ise boyutlar\u0131 nedeniyle en k\u0131r\u0131lgan grup aras\u0131nda yer al\u0131yor. Uzmanlar, tek bir y\u0131l\u0131n de\u011fil, on y\u0131llara yay\u0131lan e\u011filimin belirleyici oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck da\u011f buzullar\u0131, iklimdeki de\u011fi\u015fime en h\u0131zl\u0131 tepki veren g\u00f6stergeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-keybox\">\n<p class=\"m-keybox__title\"><strong>Bu yaz\u0131da<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6l\u00e7\u00fcm \u00e7ubuklar\u0131 ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#039;nin k\u00fc\u00e7\u00fck ve k\u0131r\u0131lgan buzullar\u0131<\/li>\n<li>Eriyen buzun ak\u0131\u015f a\u015fa\u011f\u0131s\u0131ndaki etkileri<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<h2>\u00d6l\u00e7\u00fcm \u00e7ubuklar\u0131 ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/h2>\n<p>Buzul k\u00fctle dengesini \u00f6l\u00e7menin en klasik yolu, buzun i\u00e7ine a\u00e7\u0131lan deliklere yerle\u015ftirilen \u00f6l\u00e7\u00fcm \u00e7ubuklar\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yaz sonunda \u00e7ubuklar\u0131n buzdan ne kadar d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erek o y\u0131l eriyen buz kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesapl\u0131yor; buzulun y\u00fcksek kesimlerinde ise kar \u00e7ukurlar\u0131 kazarak biriken kar\u0131n yo\u011funlu\u011funu belirliyor. \u0130ki de\u011fer aras\u0131ndaki fark, buzulun o y\u0131l k\u00fctle kazan\u0131p kazanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu y\u00f6ntem basit g\u00f6r\u00fcnse de g\u00fcvenilir uzun d\u00f6nem serileri olu\u015fturmak i\u00e7in onlarca y\u0131ll\u0131k sab\u0131rl\u0131 saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Avrasya Da\u011f Buzullar\u0131 G\u00f6zlem A\u011f\u0131&#039;n\u0131n \u00f6n de\u011ferlendirmesine g\u00f6re, Alpler&#039;de izlenen buzullardaki ortalama kay\u0131p bu y\u0131l bir metre su e\u015fde\u011ferini a\u015ft\u0131. Bu, buzullar\u0131n t\u00fcm y\u00fczeyinden ortalama bir metreden fazla su kaybetti\u011fi anlam\u0131na geliyor. Kafkasya&#039;daki \u00f6l\u00e7\u00fcm noktalar\u0131nda kay\u0131plar biraz daha d\u00fc\u015f\u00fck olsa da e\u011filim ayn\u0131 y\u00f6nde. Uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleriyle yap\u0131lan y\u00fczey kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 da saha \u00f6l\u00e7\u00fcmlerini destekliyor. Kesin rakamlar\u0131n, veriler ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak denetlendikten sonra \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda yay\u0131mlanmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image alignwide size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/11\/mergen-buzul-olcum-sezonu-alpler-kackarlar-2-1100x700.webp\" alt=\"\u00d6l\u00e7\u00fcm \u00e7ubuklar\u0131 ne s\u00f6yl\u00fcyor? \u2014 Buzul \u00f6l\u00e7\u00fcm sezonu kapand\u0131: Alplerden Ka\u00e7karlara da\u011f buzullar\u0131 incelmeye devam ediyor\" \/><\/figure>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Buzullar, iklimin y\u0131llar boyunca tuttu\u011fu sessiz bir g\u00fcnl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p><cite>Can \u00d6zt\u00fcrk<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<h2>T\u00fcrkiye&#039;nin k\u00fc\u00e7\u00fck ve k\u0131r\u0131lgan buzullar\u0131<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#039;deki buzullar \u00e7o\u011funlukla da\u011flar\u0131n kuzeye bakan, g\u00f6lgeli sirklerinde tutunan k\u00fc\u00e7\u00fck buzullar. Ka\u00e7kar Da\u011flar\u0131, Cilo-Sat Da\u011flar\u0131, A\u011fr\u0131 Da\u011f\u0131, S\u00fcphan ve Erciyes bu buzullar\u0131n bulundu\u011fu ba\u015fl\u0131ca alanlar aras\u0131nda. Ara\u015ft\u0131rmalar, bu buzullar\u0131n yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131ndan bu yana alanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kaybetti\u011fini g\u00f6steriyor. Baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck buzullar\u0131n ise art\u0131k hareket etmeyen \u00f6l\u00fc buz k\u00fctlelerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ya da tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Uzmanlar bu s\u00fcreci yak\u0131ndan izlemek i\u00e7in d\u00fczenli uydu verilerinden yararlan\u0131yor.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck buzullar, b\u00fcy\u00fck buz k\u00fctlelerine g\u00f6re iklimdeki de\u011fi\u015fimlere \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 tepki veriyor. Bir yaz boyunca ya\u015fanan uzun bir s\u0131cak hava dalgas\u0131, ince bir buzulun kalan kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc eritebiliyor. Ayr\u0131ca buzul y\u00fczeyini kaplayan toz ve kaya par\u00e7alar\u0131 ince bir tabaka h\u00e2lindeyken g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha fazla so\u011furarak erimeyi h\u0131zland\u0131rabiliyor, kal\u0131n bir \u00f6rt\u00fc olu\u015fturdu\u011funda ise buzu koruyabiliyor. Bu karma\u015f\u0131k etkile\u015fimler, her buzulun kendine \u00f6zg\u00fc bir hik\u00e2yesi oldu\u011funu ve ayr\u0131 ayr\u0131 izlenmesi gerekti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<h2>Eriyen buzun ak\u0131\u015f a\u015fa\u011f\u0131s\u0131ndaki etkileri<\/h2>\n<p>Da\u011f buzullar\u0131, \u00f6zellikle yaz aylar\u0131nda akarsulara d\u00fczenli su sa\u011flayan do\u011fal depolar gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Buzullar k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e ilk ba\u015fta eriyen su miktar\u0131 artabiliyor; ancak buz k\u00fctlesi belli bir e\u015fi\u011fin alt\u0131na indikten sonra yaz ak\u0131\u015flar\u0131 azalmaya ba\u015fl\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 bu k\u0131r\u0131lma an\u0131na su zirvesi ad\u0131n\u0131 veriyor. Alpler&#039;in baz\u0131 havzalar\u0131nda bu noktan\u0131n \u00e7oktan a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bu durum tar\u0131m, i\u00e7me suyu ve hidroelektrik \u00fcretimi i\u00e7in yap\u0131lan uzun vadeli planlamalar\u0131 do\u011frudan etkiliyor ve yeni stratejiler gerektiriyor.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-table m-facts\">\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<th>Konu<\/th>\n<td>\u0130klim<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>\u00d6ne \u00e7\u0131kanlar<\/th>\n<td>iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, buzullar, ekoloji<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Okuma s\u00fcresi<\/th>\n<td>6 dakika<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<th>Haz\u0131rlayan<\/th>\n<td>Can \u00d6zt\u00fcrk<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n<h3>\u00d6ne \u00e7\u0131kan noktalar<\/h3>\n<ul>\n<li>Avrasya&#039;da izlenen da\u011f buzullar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu y\u0131l da k\u00fctle kaybetti.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye&#039;deki k\u00fc\u00e7\u00fck buzullar iklimdeki de\u011fi\u015fimlere en h\u0131zl\u0131 tepki veren gruplar aras\u0131nda.<\/li>\n<li>Buzul kayb\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 ve da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerdeki do\u011fal tehlikeleri do\u011frudan etkiliyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Eriyen buzullar\u0131n bir ba\u015fka sonucu da da\u011fl\u0131k alanlarda do\u011fal tehlikelerin artmas\u0131. Buzullar\u0131n geri \u00e7ekildi\u011fi yerlerde olu\u015fan g\u00f6ller, set g\u00f6revi g\u00f6ren moren y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131yla ani ta\u015fk\u0131nlara yol a\u00e7abiliyor. Buzun deste\u011fini kaybeden yama\u00e7larda kaya d\u00fc\u015fmeleri ve heyelanlar da s\u0131kla\u015f\u0131yor. Bu nedenle buzul izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yaln\u0131zca iklim bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, da\u011f k\u00f6ylerinin, yayla yollar\u0131n\u0131n ve do\u011fa turizminin g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Uzmanlar, \u00f6l\u00e7\u00fcm a\u011flar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<div class=\"wp-block-group m-readmore\">\n<p class=\"m-readmore__title\"><strong>Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/?name=bir-damla-gol-suyu-mikroskop-tek-hucreliler\">Bir damla g\u00f6l suyunda sakl\u0131 d\u00fcnya: Mikroskop alt\u0131ndaki tek h\u00fccreliler foto\u011fraflarla<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/?name=bagirsak-bakterileri-uyku-yeni-calisma\">Ba\u011f\u0131rsak bakterileri uykumuzu etkiliyor mu? Yeni bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/?name=deprem-erken-uyari-fiber-optik-kablolar\">Deprem erken uyar\u0131s\u0131nda yeni ad\u0131m: Fiber optik kablolar yer kabu\u011funu dinliyor<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz sonu \u00f6l\u00e7\u00fcmleri, Avrupa ve Kafkasya&#8217;daki da\u011f buzullar\u0131n\u0131n bu y\u0131l da k\u00fctle kaybetti\u011fini g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye&#8217;deki k\u00fc\u00e7\u00fck buzullar ise en k\u0131r\u0131lgan grup aras\u0131nda.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":29,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mergen_verified":"","_mergen_sources":"","_mergen_correction":"","_mergen_correction_date":"","footnotes":""},"categories":[6,9],"tags":[23,21,22],"class_list":["post-82","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iklim","category-yer-bilimleri","tag-buzullar","tag-ekoloji","tag-iklim-degisikligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=82"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mergen.temorya.net\/demo\/bilim\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=82"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}