Analiz: Yüksek faiz döneminde konut piyasası nereye gidiyor?
Kredi maliyetlerinin yüksek seyretmesi konut satışlarında ilk el ve ikinci el arasındaki dengeyi değiştiriyor. Uzmanlar, arz tarafındaki daralmanın uzun vadeli etkilerine dikkat çekiyor.

Sıkı para politikasının sürdüğü dönemde konut piyasası, alışılmışın dışında bir görünüm sergiliyor. Kredi faizlerinin yüksek seyretmesi nedeniyle ipotekli satışların toplam içindeki payı gerilerken, peşin alım yapabilen yatırımcılar piyasada daha belirleyici hale geldi. Gayrimenkul ekonomisti Serkan Doğan, inşaat maliyetlerindeki artışın yeni proje başlangıçlarını yavaşlattığını ve bunun orta vadede arz sıkıntısına yol açabileceğini belirtiyor. Doğan'a göre faiz indirim sürecinin başlaması, ertelenen talebin hızla piyasaya dönmesine neden olabilir. Analizimizde farklı senaryoları ele aldık.
Bu yazıda
- Kredili satışlarda düşüş
- İnşaat maliyetleri ve arz
- Önümüzdeki dönem için senaryolar
Kredili satışlarda düşüş
Kredili konut satışları, faiz oranlarının yüksek seyrettiği dönemde belirgin biçimde geriledi. Taksit tutarlarının hanehalkı gelirine oranı birçok alıcı için aşılmaz bir eşik oluşturuyor. Buna karşılık peşin satışlar ve yatırım amaçlı alımlar piyasadaki payını artırdı. Bu değişim, satışların toplam adedinden çok bileşiminde fark yaratıyor. Bu tablo, konut piyasasının yapısal olarak yeniden şekillendiğini gösteriyor.
İlk el ve ikinci el konut arasındaki denge de değişiyor. İnşaat firmaları, kampanyalar, uzun vadeli ödeme planları ve doğrudan finansman modelleriyle alıcıya ulaşmaya çalışırken, ikinci el piyasasında fiyat pazarlığı payı genişledi. Emlak danışmanları, satıcıların fiyat beklentisini düşürmekte direndiğini, bunun da satış sürelerinin uzamasına yol açtığını anlatıyor. Her iki segmentte de fiyat beklentileri arasındaki makas açık.

Bugün ertelenen konut talebi, yarın piyasanın en büyük dinamiği olabilir.
Mert Aksoy
İnşaat maliyetleri ve arz
Arz tarafında ise maliyetler belirleyici. Yapı malzemesi fiyatları, işçilik ve arsa maliyetleri yükselirken, inşaat firmalarının finansmana erişimi zorlaştı. Serkan Doğan'a göre bu koşullar yeni proje başlangıçlarını yavaşlatıyor ve özellikle küçük ve orta ölçekli müteahhitleri zora sokuyor. Konut üretimindeki yavaşlama, orta vadede arz sıkıntısı doğurabilir. Bu durum, projelerin geri dönüş sürelerini uzatarak yatırımcıyı temkinli hale getiriyor.
Kamu kuruluşlarının sosyal konut ve kentsel dönüşüm projeleri, arz dengesine katkı sağlayan unsurlar arasında. Ancak bu projelerin zamanlaması ve bölgesel dağılımı, ihtiyacın yoğun olduğu büyük kentlerdeki arz açığını gidermeye yetmeyebilir. Uzmanlar, imar süreçlerinin hızlandırılması ve arsa üretiminin artırılmasının, fiyat dengesi için kalıcı çözüm olacağını belirtiyor. Dönüşüm projelerinin ilerleme hızı ise ilgili belediyelerin kapasitesine bağlı.
Önümüzdeki dönem için senaryolar
Önümüzdeki dönem için üç farklı senaryo öne çıkıyor. Birinci senaryoda faizler uzun süre yüksek kalıyor, satışlar düşük seviyede seyrediyor ve fiyatlar reel olarak geriliyor. İkinci senaryoda faiz indirimi kademeli olarak başlıyor ve piyasa yavaş bir toparlanma yaşıyor. Üçüncü senaryoda ise faizlerdeki hızlı gerileme, ertelenen talebin ani biçimde piyasaya dönmesine neden oluyor.
| Konu | Analiz |
|---|---|
| Öne çıkanlar | merkez bankası, yatırım, kira |
| Okuma süresi | 8 dakika |
| Hazırlayan | Mert Aksoy |
Öne çıkan noktalar
- Yüksek faiz nedeniyle kredili satışlar gerilerken peşin alımların payı arttı.
- İnşaat maliyetleri yeni proje başlangıçlarını yavaşlatıyor, arz daralması riski büyüyor.
- Faiz indirimi sürecinin başlaması ertelenen talebi hızla piyasaya döndürebilir.
Doğan'a göre en olası görünüm, ikinci senaryoya yakın bir seyir. Ancak ertelenen talebin güçlü olması nedeniyle faiz indirimlerinin başlamasıyla birlikte satışlarda hızlı bir toparlanma görülebilir. Bu durumda arz sıkıntısı daha belirgin hâle gelecek ve fiyatlar yeniden baskı altında kalacak. Uzmanlar, alıcılara bütçelerini dikkatle planlamalarını ve ödeme gücünü aşan borçlanmadan kaçınmalarını tavsiye ediyor.



































































Yorum Yap